Την ανάγκη να εξεταστεί σοβαρά η δημιουργία τραμ στη Λευκωσία θέτει ο Δήμαρχος Λευκωσίας, Χαράλαμπος Προύντζος, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση γύρω από το συγκεκριμένο μέσο μεταφοράς επανέρχεται κατά διαστήματα στον δημόσιο διάλογο χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει σαφής προοπτική και κατεύθυνση.
Σε ανάρτησή του, ο κ. Προύντζος αναφέρει ότι για τη Λευκωσία έχει ήδη δοθεί θετική απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο μια λύση τραμ θα μπορούσε να εξυπηρετήσει άξονες μεγάλου κυκλοφοριακού φόρτου, επικαλούμενος σχετική μελέτη που είχε εκπονήσει ο Δήμος Λευκωσίας σε συνεργασία με συμβουλευτικό οίκο μεταφορών.
Όπως σημειώνει, η διείσδυση των λεωφορείων στο σύνολο των μετακινήσεων παραμένει σήμερα στο 4 με 5%, παρά το γεγονός ότι το νέο σύστημα λεωφορείων εφαρμόστηκε το 2010 και ακολούθησε η υπογραφή νέων δεκαετών συμβάσεων το 2020, οι οποίες λήγουν το 2030.
Σύμφωνα με τον Δήμαρχο Λευκωσίας, έπειτα από 17 χρόνια εφαρμογής του συστήματος και με συνολικό προϋπολογισμό που, όπως αναφέρει, υπερβαίνει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, η χρήση των λεωφορείων εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τους στόχους που είχαν τεθεί.
Ο κ. Προύντζος αποδίδει την κατάσταση όχι μόνο στον τρόπο με τον οποίο έχουν διαμορφωθεί οι συμβάσεις των λεωφορείων, αλλά και στην έλλειψη επαρκών υποδομών, όπως ένα αποτελεσματικό δίκτυο λεωφορειολωρίδων σε ολόκληρη την πόλη.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι χωροταξικές και πολεοδομικές συνθήκες έχουν ήδη ξεπεράσει σε μεγάλο βαθμό τα πρόσφατα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.
Όπως αναφέρει, η ένταξη των διαδρομών λεωφορείων στο Google Maps καταδεικνύει ότι, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, η μετακίνηση με λεωφορείο απαιτεί περίπου τον διπλάσιο χρόνο σε σύγκριση με το ιδιωτικό όχημα, ενώ κάνει λόγο και για υψηλό κόστος. Προσθέτει ότι η εμπειρία του επιβάτη εντός του λεωφορείου μπορεί να είναι θετική, ωστόσο οι συνθήκες πριν και μετά τη διαδρομή παραμένουν, κατά την εκτίμησή του, κάτω του μετρίου.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων, επισημαίνοντας ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει περιορισμένο ρόλο, την ώρα που επωμίζεται το περιβαλλοντικό και πολιτικό κόστος.
Όπως εξηγεί, οι συμβάσεις λεωφορείων συνάπτονται μεταξύ του Υπουργείου Μεταφορών και ιδιωτικών εταιρειών, η διαχείριση της κυκλοφορίας βρίσκεται στο Τμήμα Δημοσίων Έργων και τα μεγάλα πολεοδομικά έργα υπάγονται στο Τμήμα Πολεοδομίας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμαρχος Λευκωσίας θέτει εκ νέου στο τραπέζι την επιλογή του τραμ ως μέσου σταθερής τροχιάς, το οποίο, όπως αναφέρει, μπορεί να συνδυαστεί με ανάπλαση του δημόσιου χώρου και ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς έναντι του ιδιωτικού αυτοκινήτου.
Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι τα λεωφορεία δεν τίθενται εκτός σχεδιασμού, αλλά θα μπορούσαν να λειτουργούν συμπληρωματικά προς ένα σύστημα τραμ.
Σύμφωνα με τον κ. Προύντζο, ο Δήμος Λευκωσίας είχε στο παρελθόν ετοιμάσει μελέτη για γραμμή τραμ μήκους λίγο μεγαλύτερου των 14 χιλιομέτρων, ενώ στη συνέχεια εξετάστηκε από τη νέα δημοτική αρχή επέκτασή της κατά περίπου έξι χιλιόμετρα.
Το συνολικό μήκος θα μπορούσε, επομένως, να φτάσει περίπου τα 20 χιλιόμετρα.
Με εκτιμώμενο κόστος μεταξύ 25 και 30 εκατομμυρίων ευρώ ανά χιλιόμετρο, ο Δήμαρχος τοποθετεί το συνολικό κόστος κατασκευής ενός τέτοιου έργου περίπου στα 500 με 600 εκατομμύρια ευρώ. Όπως αναφέρει, για την εκτίμηση λαμβάνονται υπόψη πρόσφατα έργα σε ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ των οποίων η Μασσαλία.
Στην ανάρτησή του συνδέει επίσης το ζήτημα του τραμ με την πρωτοβουλία για δημιουργία της Ενεργειακής Κοινότητας Λευκοθέα, σημειώνοντας ότι το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί σημαντικό μέρος του λειτουργικού κόστους ενός τέτοιου συστήματος.
Κατά τον ίδιο, η δυνατότητα παραγωγής και αξιοποίησης φθηνότερης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσε να συμβάλει ώστε ένα μελλοντικό τραμ να καταστεί πιο προσιτό και βιώσιμο.
Ο κ. Προύντζος θέτει παράλληλα το ερώτημα κατά πόσο η επιλογή του τραμ θα πρέπει να αξιολογηθεί ως κρατική επένδυση ή μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, υποστηρίζοντας ότι η αποκλειστική επιμονή στα λεωφορεία δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σημερινές ανάγκες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη χρονική συγκυρία, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τις νέες συμβάσεις λεωφορείων που θα καλύπτουν την περίοδο από το 2030 μέχρι το 2040.
Υπογραμμίζει ότι, παρότι η παρούσα θητεία των δημοτικών αρχών ολοκληρώνεται το 2029, οι λύσεις στο κυκλοφοριακό πρέπει να έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.
Ο Δήμαρχος Λευκωσίας ξεκαθαρίζει ότι ο Δήμος δεν βρίσκεται σε ανταγωνιστική σχέση με το Υπουργείο Μεταφορών, σημειώνοντας ότι απαιτείται στενή συνεργασία και σαφής κατανομή ρόλων. Αναφέρεται επίσης σε πρόσφατη συνάντηση με την Υπουργό Μεταφορών, κατά την οποία το θέμα τέθηκε προς συζήτηση μαζί με άλλες εκκρεμότητες.
«Δεν είμαστε ασόβαροι να λέμε ότι θα κάνουμε τραμ. Λέμε όμως ότι τώρα είναι η στιγμή για τη σοβαρή διερεύνηση του θέματος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο κ. Προύντζος συνδέει τέλος το κυκλοφοριακό με ζητήματα δημόσιας υγείας, δημοσιονομικού κόστους, ευρωπαϊκών υποχρεώσεων για τους ρύπους και τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.
Υποστηρίζει ακόμη ότι μεγάλο μέρος του δημόσιου χώρου καταλαμβάνεται από αυτοκίνητα και ότι το κόστος αγοράς και συντήρησης οχήματος επιβαρύνει σημαντικά τους πολίτες.
Σημειώνει παράλληλα ότι η επόμενη περίοδος συγχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρχίζει σε περίπου έναν χρόνο και, κατά την άποψή του, η συζήτηση για τις μελλοντικές επιλογές στις δημόσιες μεταφορές θα έπρεπε ήδη να έχει ξεκινήσει.
«Τι ακριβώς περιμένουμε για να παρέμβουμε;», διερωτάται καταληκτικά ο Δήμαρχος Λευκωσίας.
