Να διατηρηθεί το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) στο ερχόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, ζητούν οι 16 ηγέτες της ΕΕ, ανάμεσά τους και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, στην κοινή επιστολή τους προς τον Ιρλανδό Πρωθυπουργό Μίχαελ Μάρτιν.
Την επιστολή, με ημερομηνία 2 Οκτωβρίου, συνυπογράφουν επίσης οι ηγέτες της Ιταλίας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Τσεχίας, της Εσθονίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας. Η πρωτοβουλία συντονίστηκε από την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και τον πρόεδρο της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν.
Οι 16 υπογράφοντες θα συναντηθούν άτυπα στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 15ης-16ης Οκτωβρίου.
Η επιστολή απευθύνεται στον κ. Μάρτιν υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Συμβουλίου της ΕΕ, εν όψει της αναθεώρησης του πακέτου διαπραγμάτευσης- NegoBox από την Ιρλανδική Προεδρία, που αναμένεται πριν από τις 13 Οκτωβρίου σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ. Η επιστολή κοινοποιήθηκε στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος μετά τη σύνοδο του Οκτωβρίου αναλαμβάνει αποφασιστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση για το ερχόμενο ΠΔΠ.
Οι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει ένα μεταβαλλόμενο στρατηγικό περιβάλλον, που φέρνει νέες προκλήσεις αλλά και νέες ευκαιρίες για κοινή ευρωπαϊκή δράση. Σημειώνουν ότι το επόμενο ΠΔΠ πρέπει να επιτρέψει στην Ευρώπη να τις αξιοποιήσει, απαντώντας παράλληλα σε προτεραιότητες όπως η ασφάλεια και η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η συνδεσιμότητα, η ενεργειακή ασφάλεια και η ανθεκτικότητα. Τονίζουν όμως ότι αυτό δεν πρέπει να γίνει σε βάρος των πολιτικών που προβλέπουν οι Συνθήκες και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και υπογραμμίζουν ότι ο συνολικός όγκος που καθορίστηκε στο Negotiating Box της Κυπριακής Προεδρίας παραμένει η σχετική βάση για την αντιμετώπιση όλων των αναγκών.
Η Συνοχή και η ΚΑΠ, επισημαίνουν, προάγουν τη σύγκλιση μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών, ενισχύουν την Ενιαία Αγορά και στηρίζουν τις αγροτικές και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Συμβάλλουν επίσης στην ανταγωνιστικότητα και στην επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης και προσφέρουν απτή στήριξη σε εκατομμύρια πολίτες. Όπως υπενθυμίζουν, και οι δύο πολιτικές έχουν προσαρμοστεί επανειλημμένα στις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.
Επικαλούμενοι την Κοινή Δήλωση της 26ης Μαΐου, υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές αυτές υφίστανται ήδη μειώσεις σε πραγματικούς όρους στην πρόταση της Κομισιόν, παρά τη συνολική αύξηση του μεγέθους του ΠΔΠ. Περαιτέρω περικοπές δεν θα εκσυγχρόνιζαν τον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά θα τον αποδυνάμωναν και θα υπονόμευαν τη δημόσια στήριξη προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Προσθέτουν ότι το νέο ΠΔΠ συνεπάγεται ήδη θεμελιώδη μετασχηματισμό της δομής, του προγραμματισμού και της προσέγγισης των δαπανών.
Στο ζήτημα των εσόδων, δηλώνουν έτοιμοι να συνεργαστούν εποικοδομητικά και ότι οι νέες προτεραιότητες χρειάζονται επαρκείς πρόσθετους πόρους, χωρίς να θυσιαστούν η Γεωργία και η Συνοχή. Αναφέρονται σε προτάσεις για νέους ίδιους πόρους που θα ελάφρυναν την άμεση πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Οι πόροι αυτοί πρέπει να είναι «δίκαιοι, απλοί και μη οπισθοδρομικοί», σύμφωνα με τη Δήλωση του Μαΐου. Οι ηγέτες θα εξετάσουν προσεκτικά τις προσαρμογές στις προτάσεις που έχει δεσμευτεί να παρουσιάσει η Κομισιόν.
Εξετάζουν επίσης ως επιλογές την πιο σταδιακή αποπληρωμή του NextGenerationEU, που θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο στο επόμενο ΠΔΠ, με την επιφύλαξη εκτίμησης των επιπτώσεων στο συνολικό κόστος αποπληρωμής. Εξετάζουν επιπλέον περιορισμένα και στοχευμένα ευρωπαϊκά χρεωστικά μέσα για σαφώς προσδιορισμένες στρατηγικές προτεραιότητες.
Ζητούν ακόμη να καταργηθεί το σημερινό σύστημα εκπτώσεων (rebates), το οποίο, όπως σημειώνουν, δεν έχει θέση στο επόμενο ΠΔΠ. Οι εκπτώσεις θεσπίστηκαν για να αντιμετωπιστεί υπέρμετρο βάρος στις συνεισφορές ορισμένων κρατών μελών, όμως οι συνθήκες που τις δικαιολογούσαν έχουν αλλάξει ουσιωδώς, επισημαίνουν οι ηγέτες. Κατά την αξιολόγηση των εθνικών συνεισφορών, υποστηρίζουν, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο το απόλυτο ύψος τους, αλλά και τα διαφορετικά επίπεδα ευημερίας των κρατών μελών και η σχετική προσπάθεια που απαιτείται από το καθένα.
Υπενθυμίζεται ότι η Δανία προχώρησε για πρώτη φορά στην συμπερίληψη των rebates στο δικό της πρώτο διαπραγματευτικό πακέτο, ήδη στην αρχή της διαπραγμάτευσης, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σπάζοντας την «κλασική» διαδικασία που τα ενσωματώνει στο τέλος.
Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι υπολογίζουν στην Ιρλανδική Προεδρία να λάβει δεόντως υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές κατά την προετοιμασία του επικείμενου πακέτου διαπραγμάτευσης από πλευράς της Ιρλανδικής προεδρίας.
Η επιστολή απαντά στο στρατόπεδο έξι χωρών υπό τη Γερμανία, που ζήτησε με ανάλογη επιστολή περικοπές αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
