Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα τη μερική διαπραγματευτική του θέση για τον επικαιροποιημένο κανονισμό περί κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων (ΚΟΑ), στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το ερχόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ). Η θέση χαρακτηρίζεται «μερική», καθώς δεν καλύπτει τα δημοσιονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία συζητούνται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το συνολικό ΠΔΠ 2028-2034.
Η συμφωνία αποτελεί «σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση του μέλλοντος των ευρωπαϊκών γεωργικών αγορών και αποσκοπεί στην ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα του αγροδιατροφικού τομέα, στην ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού και στη διασφάλιση τροφίμων υψηλής ποιότητας για τους πολίτες,» σύμφωνα με τον Ιρλανδό Υπουργό Γεωργίας, Τροφίμων και Θαλάσσης, Μάρτιν Χέιντον, για την Προεδρεύουσα χώρα.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη αρχιτεκτονική του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού, οι υφιστάμενοι πόροι, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της ΚΑΠ, θα συγκεντρωθούν σε ένα νέο Εθνικό και Περιφερειακό Ταμείο Εταιρικής Σχέσης (NRPF), και το κάθε κράτος μέλος θα καταρτίζει ένα ενιαίο σχέδιο (γνωστό και ως NRPP) στη θέση των σημερινών χωριστών σχεδίων για τη συνοχή, τη γεωργία, την αλιεία, τη μετανάστευση και την ασφάλεια και το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα. Η χρηματοδότηση των μέτρων που σήμερα καλύπτει η ΚΟΑ θα διέπεται από τον κανονισμό για το NRPF.
Η θέση του Συμβουλίου διατηρεί τον πυρήνα της πρότασης της Κομισιόν και εισάγει στοχευμένες αλλαγές σε επιμέρους τομείς: Τις τομεακές παρεμβάσεις, που θα είναι υποχρεωτικές για τη μελισσοκομία, τα οπωροκηπευτικά και, υπό προϋποθέσεις, τον οινικό τομέα. Για το κρασί προβλέπεται δυνατότητα ευέλικτων παρεκκλίσεων για χώρες όπου ο τομέας δεν είναι ανεπτυγμένος.
Επιπλέον, δημιουργείται ξεχωριστός τομέας πρωτεϊνούχων και ελαιούχων καλλιεργειών, στη θέση του τομέα αποξηραμένων ζωοτροφών, με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, τη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.
Συνεχίζεται και στο επόμενο ΠΔΠ, με στόχο την προώθηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, μεταξύ άλλων με περιορισμό της διανομής τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε ελεύθερα σάκχαρα και λιπαρά. Μεταβαίνει από σχολικό σε ημερολογιακό έτος, με μεταβατικά μέτρα.
Επιπρόσθετα, προβλέπεται η δυνατότητα θέσπισης προτύπων για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, το βοδινό, το χοιρινό, το πρόβειο και αιγείο κρέας και το ρύζι, ώστε οι καταναλωτές να ενημερώνονται καλύτερα για την προέλευση. Τέλος, διατηρείται η πρόταση της Κομισιόν για εναρμόνιση των κανόνων παραγωγής και εμπορίας, με κάλυψη όλων των μερών του φυτού, αυστηρή πιστοποίηση σπόρων και διατήρηση του ορίου 0,3% σε τετραϋδροκαναβινόλη (THC). Το Συμβούλιο πρόσθεσε διασφαλίσεις ώστε οι νέοι κανόνες να μην επηρεάζουν εθνικές ρυθμίσεις για τη δημόσια ασφάλεια, τα ναρκωτικά ή την υγεία.
Η εντολή που εγκρίθηκε σήμερα αποτελεί τη βάση για να ξεκινήσει η προεδρία του Συμβουλίου διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η χρηματοδοτική κατανομή για την περίοδο 2028-2034 θα εξαρτηθεί από την τελική συμφωνία για το συνολικό ΠΔΠ, η οποία και εκκρεμεί. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία του κανονισμού για την ΚΑΠ μετά το 2027, με στόχο να συμφωνηθεί μερική εντολή του Συμβουλίου στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας τον Οκτώβριο.
