Η κλιματική αλλαγή, η μορφολογία του εδάφους και το ίδιο το μεσογειακό κλίμα ευθύνονται για τις καταρρακτώδεις βροχές και τις πλημμύρες που έπληξαν μεγάλο μέρος της ανατολικής χερσονήσου τις τελευταίες ημέρες και αυτά είναι φαινόμενα «με τα οποία πρέπει να μάθουμε να ζούμε», λαμβάνοντας ωστόσο αυξημένα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Οι μεσογειακές ακτές και οι περιοχές κοντά σε αυτές, από την Καταλονία έως τη Μούρθια και τμήμα της Ανδαλουσίας, καθώς και περιοχές της Καστίλλης-Λα Μάντσα, βίωσαν την περασμένη εβδομάδα ένα πρωτοφανές φαινόμενο συνεχών βροχοπτώσεων. Το φαινόμενο προκάλεσε τέσσερις θανάτους και δύο αγνοούμενους, οδήγησε σε επιχειρήσεις διάσωσης εγκλωβισμένων σε οχήματα και προκάλεσε πλημμύρες, με τη συσσώρευση νερού να ξεπερνά τα 300 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο σε ορισμένες περιοχές.
«Οι καταρρακτώδεις βροχές αποτελούν μέρος του μεσογειακού κλίματος, αλλά η υπερθέρμανση μπορεί να εντείνει τα ακραία φαινόμενα βροχόπτωσης. Για να προσαρμοστούμε, πρέπει να ενσωματώσουμε αυτόν τον κίνδυνο στον χωροταξικό σχεδιασμό, στον σχεδιασμό υποδομών και στην οργάνωση της αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών», εξήγησε στο ισπανικό πρακτορείο Efe, η Alba Bala, εκτελεστική διευθύντρια της Έδρας UNESCO για τον Κύκλο Ζωής και την Κλιματική Αλλαγή στο Πανεπιστήμιο Pompeu Fabra.
Η Bala εκτιμά ότι αυτό το σενάριο απαιτεί την επανεξέταση των ευάλωτων σημείων, την παροχή κατανοητών προειδοποιήσεων, τη διασφάλιση ότι ο πληθυσμός γνωρίζει πώς να ενεργήσει, καθώς και την προστασία και αποκατάσταση χώρων που μπορούν να συγκρατήσουν το νερό και να μετριάσουν τις επιπτώσεις των πλημμυρών.
Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα
————————————-
Η Bala υποστηρίζει ότι «η κλιματική αλλαγή αποτελεί ήδη πραγματικότητα», ωστόσο πρέπει να διακρίνουμε αυτό το στοιχείο από την απόδοση ενός συγκεκριμένου γεγονότος σε αυτήν, καθώς μια καταρρακτώδης βροχή, από μόνη της, δεν αποδεικνύει την κλιματική αλλαγή.
«Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι μια θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς και, όταν επικρατούν οι κατάλληλες καιρικές συνθήκες, αυτό μπορεί να εντείνει τις βροχοπτώσεις», εξηγεί.
Αναφέρει, παράλληλα, ότι η Μεσόγειος μεταφέρει υγρασία και, ειδικά μετά το καλοκαίρι, μπορεί να τροφοδοτήσει καταιγίδες και όταν αυτή η εισροή υγρού αέρα συμπίπτει με μια ασταθή ατμοσφαιρική κατάσταση, μπορεί να εκδηλωθούν πολύ ισχυρές βροχοπτώσεις.
Η εγγύτητα της οροσειράς που βρίσκεται κοντά στις ακτές με τη θάλασσα ευθύνεται επίσης για αυτά τα βίαια και ακραία υδρολογικά φαινόμενα, ιδίως όταν επικρατούν συγκεκριμένες μετεωρολογικές συνθήκες: υγροί άνεμοι και ψυχρός αέρας σε μεγάλο υψόμετρο, εξηγεί ο Joaquim Roset, γεωλόγος μηχανικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Rovira i Virgili (URV).
Προβλήματα μετακίνησης
———————-
Μία από τις συχνότερες επιπτώσεις των καταρρακτωδών βροχών είναι τα προβλήματα μετακίνησης λόγω της συσσώρευσης υδάτων και της πτώσης αντικειμένων στο οδόστρωμα.
«Η λύση θα περιλάμβανε την αποκατάσταση των χειμάρρων και των ρεμάτων στη φυσική τους κατάσταση ή τη μείωση της ροής του νερού προς τις κατάντη περιοχές, όπου βρίσκονται οι υποδομές. Ένας τρόπος μείωσης της ροής θα ήταν η κατασκευή λεκανών αντιπλημμυρικής προστασίας ή δεξαμενών συγκράτησης υδάτων», εξηγεί ο Roset.
Παράλληλα αναφέρει ότι τα σπίτια, τα κτίρια και οι υποδομές είναι ήδη κατασκευασμένα, επομένως θα πρέπει να διορθώσουμε ή να τροποποιήσουμε τα κρίσιμα και πιο ευάλωτα σημεία και να μάθουμε να ζούμε με αυτόν τον κίνδυνο.
Η Carme Llasat, Καθηγήτρια Ατμοσφαιρικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης (UB), πιστεύει ότι τα συστήματα προειδοποίησης είναι πράγματι απαραίτητα, ιδίως για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
Τονίζει ότι η επικοινωνία είναι «θεμελιώδους σημασίας» και προϋποθέτει «τη γνώση του μηνύματος και τη δυνατότητα προσέγγισης όλων».
Εξηγεί επίσης ότι τα εργαλεία για την πρόβλεψη των καιρικών φαινομένων έχουν εξελιχθεί, αν και εξακολουθεί να μην είναι εφικτή η επίτευξη μιας «τέλειας πρόβλεψης».
