Προκαταρκτική θετική απόφαση έχουν λάβει τα αρμόδια τμήματα από το Υπουργείο Γεωργίας και Περιβάλλοντος, όπως προχωρήσουν οι διαδικασίες για κατασκευή ενός φράγματος στην περιοχή Παναγιά της Πιτσιλιάς και στις πηγές του ποταμού Περιστερώνας (όρια με Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου), ένα πάγιο αίτημα των κοινοτήτων της Βόρειας Πιτσιλιάς, δηλαδή κυρίως, της Πλατανιστάσας και της Άλωνας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Τάττης
Η πρόσφατη επαναφορά του ζητήματος από υποψηφίους βουλευτές, όπως π.χ. ο Κοινοτάρχης Άλωνας και Υποψήφιος Βουλευτής με το Άλμα Μιχάλης Νικηφόρου, ήγειρε αρκετές αντιδράσεις από τις αγρότες του Μορφίτικου κάμπου (Ορούντα, Περιστερώνα, Αστρομεριτης και λιγότερο Ακακι, Αυλώνα), αφού, εκτιμάται ότι μια κατασκευή φράγματος στην εν λόγω περιοχή θα περιορίσει αισθητά την ροή του ποταμού σε μια περιοχή με μεγάλη παραγωγική σημασία για το νησί, ενώ, τέθηκαν επίσης και περιβαλλοντικοί προβληματισμοί, ως προς τον αναγκαίο εμπλουτισμό των υπόγειων υδρορροών (ενδεικτικά, μετά την κατασκευή του φράγματος Κλήρου, έρχεται πολύ πιο σπάνια ο ποταμός σε Ακάκι και Μένοικο).
Σύμφωνα με δηλώσεις του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Ανδρέα Γρηγορίου στην Εφημερίδα Δυτικής Λευκωσίας, «η απόφαση που λήφθηκε είναι για ένα μικρό φράγμα, μικρότερο απ’ ότι είχε προγραμματιστεί τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, θα γίνουν και οι αναγκαίες περιβαλλοντικές μελέτες και όλες οι προβλεπόμενες προκαταρκτικές διαδικασίες». Όπως εξήγησε, θα πρέπει να προκηρυχθεί το έργο, να γίνουν διαβουλεύσεις, ενώ, με μια πρόχειρη εκτίμηση το φράγμα θα κατασκευαστεί σε μια πενταετία. «Πρόθεση είναι να γίνει. Είναι ένα αίτημα των κοινοτήτων της περιοχής της βόρειας Πιτσιλιάς που αξιολογήθηκε. Δε θα γίνει όμως το μεγάλο όπως ήταν ο αρχικός προγραμματισμός. Θα είναι ένα μικρό, θα συγκρατεί ποσότητες νερού και σε 1-2 ημέρες θα γεμίζει», συμπλήρωσε.
Στο ερώτημά μας αν αυτό δε θα επηρεάσει τις κοινότητες του μορφίτικου κάμπου, μια περιοχή με αρκετή γεωργική και παραγωγική δραστηριότητα, ο κ. Γρηγορίου απάντησε ότι δε θα γίνει το μεγάλο που είχε αρχικώς αιτηθεί, θα γίνει ένα μικρότερο που θα ικανοποιεί τις ανάγκες της περιοχής. Θα είναι εμπλουτιστικό και για σκοπούς άρδευσης, χωρίς να προκαλεί προβλήματα στις κάτω κοινότητες». Την ίδια στιγμή, φαίνεται πως κάτι αντίστοιχο εξετάζεται να γίνει και στο χωριό Καννάβια, ωστόσο, αναμένεται σχετική επιβεβαίωση και περαιτέρω πληροφορίες στην Εφημερίδα μας.
Η Εφημερίδα Δυτικής Λευκωσίας μετά και από πολλές αντιδράσεις από άτομα της περιοχής, επικοινώνησε με τον Βιολόγο με Σπουδές στη Διαχείριση Περιβάλλοντος (Msc, Phd) Γιώργο Φυττή, ο οποίος έθεσε αρκετούς προβληματισμούς για κατασκευή ενός φράγματος στην εν λόγω περιοχή.
Όπως εξηγεί, «το νερό του ποταμού Σερράχη και των παραπόταμων του, κάθε άλλο παρά πάει χαμένο, αφού εμπλουτίζει τον υπόγειο υδροφορέα της πεδιάδας της Δυτικής Λευκωσίας (Ορούντας, Περιστερώνας, Αστρομερίτη και Ακακίου), μιας περιοχής η οποία αποδεδειγμένα μέσω μετρήσεων, αποτελεί την πιο άνομβρη της Κύπρου. Ουσιαστικά, για αυτόν ακριβώς το λόγο είναι σημαντικό να υπάρχει ροή νερού σε αυτές τις περιοχές, έστω και κάθε 3-5 χρόνια που κατεβαίνει ο ποταμός. Αυτός ο ποταμός είναι και ο λόγος που υπάρχουν εύφορα εδάφη σε αυτές τις περιοχές, οι οποίες συνεισφέρουν σε μεγάλο ποσοστό στον πρωτογενή τομέα του νησιού, με ιδιαίτερα σημαντικές καλλιέργειες για την οικονομία της Κύπρου. Αυτό οφείλεται στο ότι ποταμοί μεταφέρουν φερτά υλικά, τα οποία ενισχύουν τις γεωργικές περιοχές και καθιστούν τα εδάφη πιο εύφορα. Συγκεκριμένα, η περιοχή μεταξύ Πενταδακτύλου και Τρόοδους (και ειδικότερα η κοιλάδα της Ορούντας – Περιστερώνας – Αστρομερίτη – Ακακίου – Μόρφου) οφείλει το εύφορο των εδαφών της στην κάθοδο των ποταμών και τη ροή τους προς τη θάλασσα και τη μεταφορά ιζημάτων. Αντίθετα η κατακράτηση των ιζημάτων σε ανάντη φράγματα οδηγεί μακροπρόθεσμα στη μείωση της παραγωγικότητας των εδαφών. Σε περίπτωση που κατασκευαστεί ένα τέτοιο έργο στον ποταμό Περιστερώνας, ο υπόγειος υδροφορέας της περιοχής αναπόφευκτα θα στραγγίξει, θα παρατηρηθεί το φαινόμενο της υφαλμήρυνσης και νιτρορύπανσης του υδροφορέα με αποτέλεσμα οι διατρήσεις να πέσουν σε αχρηστία και να μπει ταφόπλακα στις καλλιέργειες της περιοχής. Στην τελική, τα αρνητικά από την κατασκευή ενός τέτοιου έργου, είναι κατά πολύ περισσότερα από τα θετικά και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη, στον σχεδιασμό του κράτους και της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά και των κινήσεων και αποφάσεων των τοπικών φορέων, ειδικά από τη στιγμή που υπάρχουν ήδη φράγματα κατά μήκος του ποταμού Σερράχη (βλέπε φράγμα της Κλήρου και πολλά μικρά εμπλουτιστικά κατά μήκος του ποταμού της Περιστερώνας).»
Όπως σημειώνει επίσης, η συνεχόμενη ροή εμπλουτίζει με θρεπτικά τη θάλασσα και έτσι έχεις παραγωγικότητα στη θάλασσα. Είναι και ένας από τους λόγος που η λεκάνη της Λεβαντίνης είναι από τις πιο ολιγοτροφικές παγκοσμίως, δηλαδή δεν έχει πολλή παραγωγικότητα. Γιατί ακριβώς δεν έχουμε ροές γλυκού νερού μέσα στη θάλασσα που να την εμπλουτίζουν με θρεπτικά στοιχεία. Υπάρχει ο Νείλος αλλά από τότε που κατασκευάστηκε το φράγμα του Ασουάν μειώθηκε.
Τέλος, προστίθεται ότι ακριβώς κάτω από την εν λόγω περιοχή είναι ο ποταμός της Περιστερώνας, περιοχή που εντάσσεται στο δίκτυο “Natura 2000”. Μια κατασκευή φράγματος θα επιφέρει επιπτώσεις στην υδρόβια ζωή του ποταμού και στην παρόχθια βλάστηση, στα είδη δηλαδή για τα οποία καθορίστηκε η περιοχή ως προστατευόμενη. Σε κάθε περίπτωση, ξεκαθάρισε ότι αυτά τα ζητήματα θα εξεταστούν από την αρμόδια Περιβαλλοντική Αρχή που εκτιμά τις επιπτώσεις στο περιβάλλον μέσω μελετών, όπως επισης και το αν ένα μικρότερο φράγμα δύναται να επηρεάσει ή όχι.
