Σε συνέχεια της πρώτης του δημοσίευσης που αφορούσε κυρίως τα ονόματα των κατοίκων των Κανναβιών στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, ο Μιχαήλ Πεττεμερίδης δημοσίευσε επιπρόσθετα στοιχεία, στα οποία μπορεί να δει κάποιος την ακριβή καταγραφή της περιουσίας των νοικοκυριών.
Σε αυτά τα στοιχεία μπορεί κάποιος να εντοπίσε και σχέσεις με γειτονικές κοινότητες, καθώς και τις βασικές γεωργικές δραστηριότητες των κατοίκων.
Διαβάστε αυτούσια τη δημοσίευση:
Σε συνέχεια της προηγούμενης δημοσίευσής μου, στην οποία παρουσιάστηκε η ονομαστική καταγραφή των κατοίκων των Κανναβιών, όπως αυτή προκύπτει από την περιουσιολογική απογραφή των ετών 1832-1833, η προσεκτικότερη μελέτη των δεδομένων της απογραφής αποκαλύπτει ιδιαίτερα ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την οικονομική, κοινωνική και δημογραφική πραγματικότητα του χωριού κατά την περίοδο της Οθωμανικής διοίκησης.
Καταρχάς, καταγράφονται περίπου είκοσι νοικοκυριά. Με δεδομένο ότι κάθε νοικοκυριό αποτελούνταν συνήθως από πέντε έως επτά μέλη, εκτιμάται ότι ο πληθυσμός των Κανναβιών ανερχόταν περίπου στους 100-150 κατοίκους.
Η οικονομία του χωριού ήταν σχεδόν αποκλειστικά αγροτική. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι εμφανίζονται να κατέχουν γεωργική γη, κυρίως αμπέλια, αγροτεμάχια, ελιές, αμυγδαλιές και άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, ενώ ορισμένοι διατηρούσαν επίσης ζώα ή κυψέλες, γεγονός που δείχνει ότι η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία συμπλήρωναν το εισόδημα των οικογενειών.
Η απογραφή αποτυπώνει επίσης σημαντικές οικονομικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κατοίκων. Η συνολική αξία της καταγεγραμμένης περιουσίας κυμαίνεται από 175 έως 2.140 γρόσια, γεγονός που μαρτυρεί την ύπαρξη εύπορων αλλά και οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ιδιοκτησίες των κατοίκων δεν περιορίζονταν στα όρια των Κανναβιών. Αρκετοί διέθεταν περιουσία και σε γειτονικά χωριά, όπως τα Σπήλια, η Κυπερούντα, η Ευρύχου και η Πάνω Φλάσου. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι οι κάτοικοι διατηρούσαν στενές οικονομικές σχέσεις με γειτονικές κοινότητες, ενώ δεν αποκλείεται να υπήρχαν και συγγενικοί δεσμοί.
Ωστόσο ο συσχετισμός των προσώπων που καταγράφοναι στην απογραφή, με σημερινές οικογένειες των Κανναβιών παραμένει δύσκολος, καθώς η απογραφή χρησιμοποιεί πατρώνυμα (για παράδειγμα «γιος του Χριστοφή») και όχι κληρονομικά επώνυμα, τα οποία καθιερώθηκαν στην Κύπρο αρκετές δεκαετίες αργότερα. Ωστόσο, η ίδια η περιουσία μπορεί να αποτελέσει στοιχείο για τέτοιες ταυτίσεις. Εάν, για παράδειγμα, κάποια από τα καταγεγραμμένα κτήματα, (π.χ. το αγροτεμάχιο στην Πάνω Φλάσου ή η μάντρα του Σολωμού) παρέμειναν στην κατοχή της ίδιας οικογένειας μέσα από διαδοχικές κληρονομιές, τότε οι παλαιότεροι κάτοικοι του χωριού ή οι οικογένειές τους ενδέχεται να μπορούν ακόμη και σήμερα να αναγνωρίσουν πιθανούς προγόνους τους.
Ακολουθεί η αναλυτική καταγραφή της περιουσίας κάθε κατοίκου , όπως αυτή καταχωρίστηκε στην περιουσιολογική απογραφή των ετών 1832-1833.
Γιαννής γιος του Σολωμού:
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, 5.50 στρέμματα, Καννάβια
2. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. κατεστραμμένο αμπέλι, 0.5 στρέμματα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. πέντε αμυγδαλιές, Καννάβια
5. δύο ορεινές ελιές, Καννάβια
6. μία καρυδιά, Καννάβια
7. ένα μουλάρι, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 990 γρόσια
Γιάκος Χριστόδουλος γιος του Μιχαήλ
1. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
2. αμπέλι ψηλής αξίας, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. πέντε αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 225 γρόσια
Σολωμός γιος του Μηλιδώνη
1. πλούσιος κήπος, 1 στρέμμα, Καννάβια
2. μία μάντρα, Καννάβια
3. αμπέλι μεσαίας αξίας, 2.5 στρέμματα, Καννάβια
4. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
5. πέντε ορεινές ελιές, Καννάβια
6. πέντε αμυγδαλιές, Καννάβια
7. 130 αίγες, Καννάβια
8. ένα μουλάρι, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 2140 γρόσια
Γιακουμής γιος του Αναστάση
1. Αμπέλι χαμηλής αξίας, 2.50 στρεμμάτων, Καννάβια
2. πλούσιος κήπος, 1/3 στρέμματος, Καννάβια
3. κήπος με φουντουκιές, 1/3 στρέμματος, Καννάβια
4. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
5. εφτά αμυγδαλιές, Καννάβια
6. τρεις ορεινές ελιές, Καννάβια
7. δύο καρυδιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 405 γρόσια
Αργύρης γιος του Γιακουμή
1. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
2. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
3. έξι ορεινές ελιές, Καννάβια,
4. οχτώ αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 340 γρόσια
Χριστόδουλος γιος του Λουίζου
1. πλούσιος κήπος, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
2. αμπέλι υψηλής αξίας, 2 στρέμματα Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. τρεις αμυγδαλιές, Καννάβια
5. μία ορεινή ελιά, Καννάβια
6. μία καρυδιά, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 335 γρόσια
Λουίζης γιος του Μιχαήλ
1. κήπος, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
2. αμπέλι μεσαίας αξίας, 1.5 στρεμμάτων, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. τρεις ορεινές ελιές, Καννάβια
5. πέντε αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 340 γρόσια
Χαράλαμπος γιος του Χριστοφή
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, 3.50 στρεμμάτων, Καννάβια
2. κήπος, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. αμπέλι μεσαίας αξίας, 0.5 στρέμμα, Κυπερούνα
4. αμπέλι μεσαίας αξίας, 0.5 στέμμα, Σπήλια
5. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
6. πέντε ορεινές ελιές, Καννάβια
7. τρεις κυδωνιές, Καννάβια
8. πέντε αμυγδαλιές, Καννάβια
9. μία καρυδιά, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 685 γρόσια
Φίλιππος γιος του Χριστοφή
1. αμπέλι 10 στρεμμάτων, Ευρύχου
2. αγροτεμάχιο βαμβακιού ψηλής αξίας, Πάνω Φλάσου
3. πλούσιος κήπος, 0.5 στέμμα, Καννάβια
4. αγροτεμάχιο βαμβακιού, 0.5 στρέμμα, Ευρύχου
5. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
6. πέντε ορεινές ελιές, Καννάβια
7. τρεχούμενο νερό, Πάνω Φλάσου
8. δύο ελιές, Πάνω φλάσου
9. δύο αμυγδαλιές, Καννάβια
10. μία καρυδιά, Καννάβια
11. 20 αίγες, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 1095 γρόσια
Γιαννής γιος του Χριστοφή
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, Καννάβια
2. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. τέσσερις ορεινές ελιές, Καννάβια
5. εφτά αμυγδαλιές, Καννάβια
6. μία καρυδιά, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 635 γρόσια
Κόρη του Πέτρου
1. αμπέλι χαμηλής αξίας, 2.5 στρέμματα, Καννάβια
2. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
3. τέσσερις αμυγδαλιές, Καννάβια
4. δύο ορεινές ελιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 230 γρόσια
Πέτρος
Επικεφαλής νοικοκυριού
Λουίζης γιος του Χατζή Χριστοφή
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, 2 στρεμμάτων, Καννάβια
2. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. δύο ορεινές ελιές, Καννάβα
5. δύο αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 290 γρόσια
Κόρη του Μιχαήλ
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
2. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
3. τρεις ορεινές ελιές, Καννάβια
4. δύο αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 185 γρόσια
Μιχαήλ
Επικεφαλής νοικοκυριού
Στασής γιος του Νικόλα
1. αμπέλι μεσαίας αξίαας, 7 στρέμματα, Καννάβια
2. κήπος, 1 στρέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. έξι ορεινές ελιές, Καννάβια
5. δέκα αμυγδαλιές, Καννάβια
6. πέντε κυψέλες, Καννάβια
7. μία καρυδιά, Καννάβια
8. μία αγελάδα, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 705 γρόσια
Αδελφή του Στασή γιου του Νικόλα
1. αμπέλι, 4.5 στρέμματα, Καννάβια
2. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
3. 10 αμυγδαλιές, Καννάβια
4. δύο ορεινές ελιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιοσίας: 400 γρόσια
Γιάκος Φίλιππος γιος του Μαδάριου
1. κήπος, 2 στρέμματα, Καννάβια
2. αμπέλι, 4.5 στρέμματα, Ευρύχου
3. αγροτεμάχιο βαμβακιού, 0.5 στρέμμα, Ευρύχου
4. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
5. δέκα αμυγδαλιές, Καννάβια
6. τέσσερις ορεινές ελιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 860 γρόσια
Γιωρκής γιος του Μιχήλ
1. αμπέλι μεσαίας αξίας, 5.50 στρέμματα, Καννάβια
2. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
3. τέσσερις ορεινές ελιές, Καννάβια
4. έξι αμυγδαλιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 385 γρόσια
Γιωρκής γιος του Μιχαήλ
1. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
2. έξι αμυγδαλιές, Καννάβια
3. μία ορεινή ελιά, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 175 γρόσια
Μιχαήλ γιος του Λουΐζου
1. αμπέλι χαμηλής αξίας, 0.5 στέμμα, Καννάβια
2. αγροτεμάχιο, 0.5 στρέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 185 γρόσια
Χατζή Λουϊζος γιος του Πέτρου
1. αμπέλι, 8 στρέμματα, Καννάβια
2. αγροτεμάχιο, 0.5 στέμμα, Καννάβια
3. ένα σπίτι με ένα δωμάτιο, Καννάβια
4. δέκα αμυγδαλιές, Καννάβια
5. πέντε ορεινές ελιές, Καννάβια,
6. μία καρυδιά, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 680 γρόσια
Εκκλησία Αγίας Ειρήνης
1. δέκα ορεινές ελιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 100 γρόσια
Εκκλησία του χωριού
1. έντεκα ορεινές ελιές, Καννάβια
Συνολική αξία περιουσίας: 110 γρόσια
