Στις 20 Αυγούστου 1974, μέσα στις δραματικές ημέρες της τουρκικής εισβολής, ο Κυριάκος Αντωνίου Τζυρκάλλης παρέμεινε στην Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας για να φροντίσει την ηλικιωμένη και ανάπηρη μητέρα του.
Η τύχη του παρέμεινε άγνωστη για 37 χρόνια, μέχρι την ταυτοποίηση των λειψάνων του το 2011, φέρνοντας στο φως την τραγική κατάληξη ενός ακόμη ανθρώπου που χάθηκε στις μαύρες ημέρες του 1974.
Δείτε αυτούσια την ανάρτηση της σελίδας “Ιστορικές Μνήμες ΕΟΚΑ 1955–1959” πιο κάτω.
“Σαν σήμερα 20/08/1974, Τούρκοι αποκεφαλίζουν τον Κυριάκο Τζυρκάλλη.
20 Αυγούστου 1974. Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας.
Μέσα στη δίνη της τουρκικής εισβολής, όταν ο φόβος είχε κυριεύσει τα χωριά της περιοχής και χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειπαν τις πατρογονικές τους εστίες, ένας άνθρωπος αποφάσισε να παραμείνει.
Ήταν ο Κυριάκος Αντωνίου Τζυρκάλλης, Μαρωνίτης κάτοικος της Αγίας Μαρίνας Σκυλλούρας.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που καταγράφηκαν μεταγενέστερα, ο Κυριάκος είχε αποφασίσει να μείνει στο χωριό του προκειμένου να φροντίζει την ηλικιωμένη και ανάπηρη μητέρα του.
Δεν εγκατέλειψε το σπίτι του. Δεν εγκατέλειψε τη μητέρα του. Παρέμεινε στην Αγία Μαρίνα, παρά τον κίνδυνο που είχε πλέον γίνει πραγματικότητα.
Ήταν 44 ετών.
Και από εκείνη την ημέρα, τα ίχνη του χάθηκαν.
Ένα από τα πιο φρικτά εγκλήματα.
Η τύχη του Κυριάκου αποκαλύφθηκε πολλά χρόνια αργότερα.
Το 2011, κατά τη διάρκεια εκταφών στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας, εντοπίστηκαν τα λείψανά του. Η ιατροδικαστική εξέταση αποκάλυψε έναν ιδιαίτερα βίαιο θάνατο.
Στα λείψανα διαπιστώθηκαν τραύματα από πυροβολισμό, πολλαπλά τραύματα από μαχαίρι, συντριπτικά τραύματα στα χέρια και αποκεφαλισμός.
Ο άνθρωπος που είχε μείνει πίσω για να προστατεύσει και να φροντίσει την ανάπηρη μητέρα του είχε βρει έναν φρικτό θάνατο.
Η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων και όλες οι λεπτομέρειες εκείνων των τελευταίων ωρών δεν μπορούν σήμερα να αποκατασταθούν με απόλυτη βεβαιότητα. Όμως το αποτέλεσμα είναι αδιαμφισβήτητο: ο Κυριάκος Τζυρκάλλης δολοφονήθηκε και τα λείψανά του παρέμειναν κρυμμένα για δεκαετίες στη γη της ίδιας του της πατρίδας.
37 χρόνια αναμονής.
Για την οικογένειά του, όμως, ο πόλεμος δεν τελείωσε το 1974.
Τελείωσε μόλις το 2011, όταν η γη αποκάλυψε την αλήθεια.
Τα λείψανα του Κυριάκου ταυτοποιήθηκαν και ο άνθρωπος που για δεκαετίες καταγραφόταν ως αγνοούμενος επέστρεψε στην οικογένειά του για να ταφεί με τις πρέπουσες τιμές.
Τριάντα επτά χρόνια μετά.
Η Αγία Μαρίνα δεν ήταν απλώς ένα χωριό.
Η Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας ήταν ένα από τα παραδοσιακά Μαρωνίτικα χωριά της Κύπρου.
Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, οι κάτοικοί της εκτοπίστηκαν και η κοινότητα διαλύθηκε.
Οι ιστορίες ανθρώπων όπως ο Κυριάκος Τζυρκάλλης αποτελούν μέρος της ιστορίας αυτού του τόπου. Είναι ιστορίες ανθρώπων που δεν έφυγαν όταν μπορούσαν. Ανθρώπων που έμειναν πίσω για τους δικούς τους ανθρώπους. Και ανθρώπων που πλήρωσαν με τη ζωή τους την επιλογή αυτή.
Δεν πρέπει να ξεχαστούν.
Ο Κυριάκος Τζυρκάλλης ηταν ένας άνθρωπος. Ήταν γιος. Ήταν κάτοικος της Αγίας Μαρίνας. Ήταν Μαρωνίτης της Κύπρου.
Και ήταν ένας άνθρωπος που, μέσα στην κόλαση του 1974, επέλεξε να μη φύγει από το σπίτι του επειδή είχε έναν άνθρωπο που χρειαζόταν τη φροντίδα του.
Η μνήμη του αξίζει να παραμείνει ζωντανή.
Αιωνία η μνήμη του.
Πληροφορίες από: Τώνης Σολωμού
Ιστορικές Μνήμες Ε.Ο.Κ.Α. 1955–59”
