Τον καθορισμό σαφών κανόνων για τη διεξαγωγή της δημόσιας διαβούλευσης, ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη ενημέρωση και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών πριν από τη λήψη αποφάσεων, ζητά η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ), με αφορμή τη συζήτηση του θέματος στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών.
Σε ανακοίνωσή της, η ΟΠΟΚ τονίζει ότι η διαδικασία «πρέπει να ξεκινά όσο υπάρχουν ακόμη περιθώρια αλλαγής της πρότασης και προτού δημιουργηθούν τετελεσμένα», σημειώνοντας ότι η ανάρτηση εγγράφων και η συλλογή σχολίων δεν αρκούν όταν οι βασικές αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί.
Όπως αναφέρει, για να είναι ουσιαστική η δημόσια διαβούλευση, οι πολίτες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πλήρη και κατανοητή ενημέρωση, η οποία να περιλαμβάνει τις σχετικές μελέτες, τις πιθανές επιπτώσεις και τις εναλλακτικές επιλογές που εξετάστηκαν. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη να παρέχεται επαρκής χρόνος για μελέτη και υποβολή απόψεων, ιδιαίτερα σε σύνθετα ζητήματα.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει επίσης τη σημασία της ενημέρωσης των κοινοτήτων και των τοπικών κοινωνιών που επηρεάζονται από τις προτεινόμενες αποφάσεις, ιδιαίτερα των μικρών κοινοτήτων και των χωριών. Προς αυτή την κατεύθυνση, εισηγείται την αξιοποίηση των τοπικών αρχών, των μέσων ενημέρωσης, των άμεσων ειδοποιήσεων και των ανοικτών συναντήσεων, καθώς και τη διασφάλιση προσβάσιμων τρόπων συμμετοχής για άτομα με αναπηρία και πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη χρήση του διαδικτύου.
Παράλληλα, ζητά από τις αρμόδιες αρχές να δημοσιοποιούν, πριν από την έγκριση κάθε πρότασης, ποιες εισηγήσεις έγιναν αποδεκτές και για ποιους λόγους απορρίφθηκαν άλλες, ώστε οι συμμετέχοντες να γνωρίζουν πώς αξιοποιήθηκαν οι απόψεις τους. Σε περιπτώσεις σημαντικών αλλαγών στο αρχικό περιεχόμενο, σημειώνει ότι θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο νέας διαβούλευσης.
Ειδικά για τα περιβαλλοντικά ζητήματα, η ΟΠΟΚ εισηγείται να εξεταστεί η δυνατότητα ενημέρωσης και υποβολής απόψεων ακόμη και πριν αποφασιστεί κατά πόσο ένα έργο χρειάζεται μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ιδιαίτερα όταν ενδέχεται να επηρεάσει κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Καταλήγοντας, η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι «η εμπιστοσύνη ενισχύεται όταν ο πολίτης γνωρίζει ότι η άποψή του εξετάστηκε και μπορεί να καταλάβει πώς προέκυψε η τελική απόφαση».
