Στην Κρήτη βρέθηκε κυπριακή αποστολή την περασμένη εβδομάδα με σκοπό να μελετήσει και να αντλήσει καλές πρακτικές δημιουργίας και λειτουργίας ενεργειακών κοινοτήτων, στο πλαίσιο μιας Διασυνοριακής Υψηλού Επιπέδου Συνάντησης, η οποία διοργανώθηκε από κοινού από την Περιφέρεια Κρήτης, την εταιρεία Μινώα Ενεργειακή, το κυπριακό Ινστιτούτο Mount Med και το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία μιας ενεργειακής κοινότητας στην Κύπρο, η οποία θα εντάξει σταδιακά 118 κοινότητες του Τροόδους και η οποία εκπονείται με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg Ελλάδα – Κύπρος «ΕΚΟΙΝΩ».
Ρεπορτάζ: Γιώργος Τάττης
Εν ολίγοις και σύμφωνα με την διοργάνωση, «οι ενεργειακές κοινότητες ανθίζουν σε ολόκληρη την Ευρώπη καθώς δίνουν τη δυνατότητα σε νοικοκυριά, τοπικές επιχειρήσεις και Δήµους να παράγουν και να διαχειρίζονται τη δική τους ενέργεια, µέσω αυτοπαραγωγής, συµµετοχικών ανακαινίσεων και έξυπνης διαχείρισης».
Σε ό,τι αφορά στο Τρόοδος και δη την περιοχή της Δυτικής Λευκωσίας, κατατέθηκε αίτημα για μίσθωση τεμαχίου στο χωριό Κατύδατα Σολέας για να δημιουργηθεί φωτοβολταϊκό πάρκο 500 kW και σε αυτή τη φάση αναμένεται η έγκριση από το Υπουργείο Εσωτερικών. Προηγουμένως, επελέγη τεμάχιο στο χωριό Λινού, ωστόσο, λόγω γραφειοκρατικών θεμάτων αυτό κατέστη αδύνατο. Η έγκριση από το αρμόδιο Υπουργείο, μάλιστα, πρέπει να γίνει το ταχύτερο δυνατό, καθώς υπάρχει κίνδυνος να χαθεί το απαραίτητο κονδύλι από την Ε.Ε. Σύμφωνα με τον Διευθυντή του Ινστιτούτου Mount Med το οποίο έχει βάση στον Καλοπαναγιώτη, κ. Σταύρο Καζαμία, η αυθεντική ενεργειακή κοινότητα εξυπηρετεί την ευρεία βάση και δεν αποτελείται μόνο από ενεργειακά πάρκα, αλλά και από παραγωγή βιοαερίου, τηλεθέρμανσης κ.α. Πρόσθεσε ότι ήδη στην Κύπρο αναπτύσσεται ένα δίκτυο 38 σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε όλη την ορεινή επικράτεια. Παράλληλα, σε επίπεδο πρακτικής εφαρμογής του έργου στην Κύπρο, ξεκαθάρισε ότι αρχικά γύρω στα 80 Κοινοτικά Συμβούλια θα μειώσουν το κόστος λειτουργίας τους π.χ. κοινοτικό φωτισμό και κτήρια, με το όφελος αυτό να μετακυλίεται και στους πολίτες.
Σύμφωνα πάντα με τον κ. Καζαμία, προωθείται η σύσταση της MoRECo, ως ένα νέο πρότυπο τοπικής ενεργειακής διακυβέρνησης για τη δίκαιη μετάβαση της ορεινής Κύπρου, συνδέοντας την επιστημονική τεκμηρίωση, τον χωρικό σχεδιασμό, τη συμμετοχή των κοινοτήτων και την προστασία τοπίου […]. Ως εκ τούτου, επιδιώκει ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό μοντέλο για τις ορεινές κοινότητες και όχι μια μονοδιάστατη τεχνική λύση. […] Η φιλοδοξία μας είναι να συμβάλουμε στη δημιουργία μιας αυθεντικής ενεργειακής κοινότητας ευρείας βάσης. Ανεξάρτητης, ανοιχτής στους πολίτες, στις τοπικές αρχές, στους παραγωγούς, στις μικρές επιχειρήσεις και στους φορείς της κοινωνίας των πολιτών, ως εργαλείου τοπικής ενεργειακής δημοκρατίας, κοινωνικής ωφέλειας και εδαφικής συνοχής», κατέληξε ο κ. Καζαμίας.
Στο παράδειγμα της Κρήτης και του Αρκαλοχωρίου, υπάρχει ένα «καινοτόμο έργο κυκλικής οικονομίας, βιοενέργειας και τηλεθέρμανσης, που αναδεικνύει με πρακτικό τρόπο ότι η ενέργεια μπορεί να παράγεται από τοπικούς πόρους, να αξιοποιείται προς όφελος της κοινότητας και να επιστρέφει ως αξία στον τόπο που τη δημιουργεί». Ήδη έχει στηθεί φωτοβολταϊκό πάρκο 500Kw, ενώ αυτή την περίοδο δημιουργείται ένα εξειδικευμένο σύστημα που παράγει ζεστό νερό και ηλεκτρική ενέργεια μέσω αποβλήτων από τους ελαιώνες κ.α. Ο Διευθυντής Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης κ. Νικόλαος Σωφρονάς, εξήγησε ότι στις ενεργειακές κοινότητες γίνεται αξιοποίηση της παραγωγής πράσινης ενέργειας, κάνοντας διάκριση από τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς στους οποίους γίνεται εκμετάλλευση της πράσινης ενέργειας. Είπε επίσης ότι το κτήριο της Περιφέρειας Κρήτης ήταν το πρώτο κτήριο που διασυνδέθηκε με την ενεργειακή κοινότητα Μινώα.
Αντίστοιχα, ο Αντώνης Κοζυράκης, Γ. Διευθυντής ΔΕΥΑ Μινώα Πεδιάδας, Ιδρυτικό Μέλος “Μινώα Ενεργειακή” μίλησε για πολλά παραδείγματα που υπάρχουν στον ευρωπαϊκό χώρο, ενώ τόνισε ότι αποτελούν «έργα ιδιοκτησίας των πολιτών και των τοπικών επιχειρήσεων και φορέων που εξυπηρετούν το δημόσιο όφελος, σε αντίθεση με έργα ΑΠΕ τα οποία καρπώνονται οι ίδιες οι ισχυρές εταιρείες με σκοπό την παραγωγή κέρδους.
Με τη σειρά του, ο Ερευνητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Ανδρέας Κυριακίδης, κάνοντας λόγο για έναν προϋπολογισμό που ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια, ανέφερε ότι «οι συναντήσεις έχουν σκοπό την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εμπειριών μεταξύ φορέων της Ελλάδας και της Κύπρου. Θεωρούμε σημαντικό να αξιοποιήσουμε την γνώση των εταίρων από την Κρήτη που έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπειρία από εμάς στο θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων. Μέσω αυτού του θεσμού θα συμβάλλουμε στην ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων στις δύο χώρες. Υπάρχει ένα μεγάλο πακέτο παραδοτέων και δράσεων, με πρακτικό επίκεντρο τη δημιουργία δύο φωτοβολταϊκών πάρκων σε Κρήτη και Κύπρο».
Η κυπριακή αποστολή αποτελείτο από δύο εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και συγκεκριμένα τους Προέδρους των Συμπλεγμάτων Σολέας Μίλτο Ιερείδη και Κρασοχωρίων Ανδρέα Σάββα, έναν εκπρόσωπο της ΡΑΕΚ, έξι ερευνητές και καθηγητές από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, καθώς και τον Διευθυντή του Ινστιτούτου Mount Med κ. Σταύρο Καζαμία και τους Ανώτερους Ερευντές Δρ. Ανδρέα Τοφαρή και Πέτρο Μηνά.
Στο τριήμερο που πραγματοποιήθηκε διεξήχθη την 1η ημέρα (Τρίτη 23 Ιουνίου) Διασυνοριακή Συνάντηση Υψηλού Επιπέδου, επίσκεψη στις υποδομές της Μινώα Ενεργειακής στο Αρκαλοχώχρι Κρήτης, ενώ τις επόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκαν δράσεις διάχυσης της γνώσης μέσω παρουσιάσεων και συζητήσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.
Παρεμβάσεις πραγματοποίησαν διάφορα εξέχοντα μέλη της Περιφέρειας Κρήτης και της ακαδημαϊκής ζωής του τόπου, όπως ο Νικόλαος Σωφρονάς, Διευθυντής Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης, ο Χαράλαμπος Γιαννόπουλος, Πρόεδρος Μινώα Ενεργειακής Κοινότητας , η Μαρία Αποστολάκη, Προϊσταμένη του Τμήματος Μετριασμού και Ενεργειακής Αποδοτικότητας στη Αυτοτελής Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Κρήτης, ο Δρ. Δημήτρης Κατσαπρακάκης, καθηγητής τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών – Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, ιδρυτικό μέλος της Μινώα, ο Δρ. Αλέξανδρος Γαρεφαλάκης Αν. Καθηγητής τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων & Τουρισμού και η Κατερίνα Βλασάκη Προϊσταμένη Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης.
Εκ μέρους της κυπριακής αποστολής παρεμβάσεις έκαναν οι Δρ. Ανδρέας Κυριακίδης και Δρ. Χρύσω Ηρακλέους ερευνητές στο Εργαστήριο «Ενέργεια και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός Κτιρίων» στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Χάρης Τσιουπής, Μηχανικός Ενέργειας, Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου, Δρ. Ευθύμιος Βενιζέλος, Διευθυντής, EPL Technology Frontiers Ltd, Λουίζα Αναστασίου, Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Διευθύντρια εταιρείας MAREA PLANNING AND DESIGN L.L.C, Ιάκωβος Χαραλάμπους, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Αρχιμηχανικός του Ομίλου Abio, Σταύρος Καζαμίας Διευθυντής του Ινστιτούτου MountMed και Δρ. Ανδρέας Τοφαρής.
