Λίγα λόγια και αναμνήσεις για την πανήγυρι του Τίμιου Σταυρου στην Κάτω Ζώδεια, γράφει ο Βασίλης Χαραλάμπους σε σελίδα αφιερωμένη στην κοινότητα.
Διαβάστε αυτούσια την αφήγηση:
Η εκκλησιά της Κάτω Ζώθκειας ήτουν αφιερωμένη στον Τίμιον Σταυρόν. Οι χωρκανοί μας ευλαβούνταν πολλά τον Τίμιον Σταυρόν. Στες 14 του Σεπτέβρη η Εκκλησία μας γιορτάζει την Παγκόσμιον Ύψωσην του Τιμίου Σταυρού.
Που την παραμονήν έρκουνταν οι λλίοι παναϋρκότες τζι είχαν στημένες τες καλυφούες τους την ώρα του Εσπερινού της γιορτής του Τιμίου Σταυρού. Όμως τζιείνην την ημέραν η Κάτω Ζώθκεια έλαμπεν. Που μέρες πριν οι νοικοτζ̌υράες εκαθαρίζαν τες αυλάες τους για νάν καθαρές.
Οι γιορτάρηες τζιείνην την ημέραν έρκουνταν που τους πρώτους στην εκκλησιάν. Ήτουν συνήθεια ένας που τους γιορτάρηες να καλιεί τους παπάδες έσσω του το μεσομέριν για φαΐν.
Φυσικά το παναϋρούιν ήτουν μιτσήν. Έν είσ̌ιεν με πλάτσαν, όπως της Πάνω Ζώθκειας με το παναύριν τ’ Αρχαγγέλου. Όταν ετέλειωννεν η Θεία Λειτουργία η αυλή της εκκλησιάς εγέμωννεν κόσμον. Άκουες τες φωνές που τους παναϋρκώτες που εκαλούσαν τον κόσμον να ψουμνίσει που λλόου τους.
‘’Έσ̌ιει ωραία πορικά’’, ‘’λοκμάδες’’, ‘’έσ̌ιει ωραίον σουτζιούκκον’’, ‘’ελάτε να πάρετε ωραία καρύθκια’’, ‘’ωραίες σισαμόπιττες’’, ‘’σταφύλιν αμπελίσιμον’’ τζι ότι άλλο επουλούσαν στο παναΰριν.
Ήτουν τζιαι μια ευκαιρία για τους χωρκανούς μας να ανταλλάξουν τζιείνα που καρπούσαν με πράματα που έν είσ̌ιεν στο χωρκόν μας. Έτσι για παράδειγμαν αναταλλάσαν αρτυσιάν τζι επιάνναν σουζιούκκον. Το παναϋρούιν των πραματευτάων ήτουν μιτσήν, γιατί οι πραματευτάες ήταν λλίοι, αλλά το παναΰριν όμως του Τιμίου Σταυρού ήταν μιάλον, γιατί μιάλη ήταν η γιορτή.
