H Έβι Χιώτη είναι διεθνώς αναγνωρισμένη επικεφαλής σεφ, σύμβουλος βιώσιμης γαστρονομίας, εκπαιδευτικός και ερευνήτρια. Είναι η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο «Πρέσβης της Γεύσης για την Παγκόσμια Γαστρονομία». Σημειώνεται ότι την διοργάνωση Mountain Games Cyprus 2026 διοργάνωσε το Ινστιτούτου Mount Med που έχει βάση τον Καλοπαναγιώτη. Η διοργάνωση αφορούσε σειρά εκδηλώσεων σε διάφορα χωριά του Τροόδους, μεταξύ των οποίων και χωριά της Σολέας και της ορεινής Μόρφου, με θεματικές την υγεία, τον αθλητισμό, την ανάπτυξη, την τοπική γαστρονομία, την πολιτιστική κληρονομιά.

Θερμές ευχαριστίες στο MountMed Institute για την εμπιστοσύνη και τη διοργάνωση, στη Διεύθυνση και σε όλη την ομάδα του, καθώς και σε κάθε συνεργαζόμενο φορέα, χορηγό και υποστηρικτή. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους σεφ, τους παραγωγούς, τις παραδοσιακές μαγείρισσες και τις γυναίκες-φορείς της γαστρονομικής μας κληρονομιάς, στους διατροφολόγους που τεκμηρίωσαν επιστημονικά κάθε δράση, στους επιστήμονες, τους εθελοντές και τις κοινότητες του Τροόδους. Τίποτα από όλα αυτά δεν θα ήταν εφικτό χωρίς εσάς.

Το γαστρονομικό πρόγραμμα αποτελεί μέρος του Mountain Games Cyprus 2026 — μιας μη κερδοσκοπικής ευρωπαϊκής διοργάνωσης που υλοποιείται με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+ Sport 2025, και συντονίζεται από το Ινστιτούτο MountMed. Η διοργάνωση αναπτύσσεται από μια κοινότητα συνεργαζόμενων φορέων, με δέκα οργανισμούς από δέκα χώρες, και εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Αθλητισμού #BeActive. Αυτή η πανευρωπαϊκή διάσταση έδωσε στο γαστρονομικό μας πρόγραμμα ένα ιδιαίτερο βάθος: έφερε την κυπριακή γαστρονομία σε διάλογο με χώρες-σύμβολα της μεσογειακής κουζίνας, την Ελλάδα και την Ιταλία, και τοποθέτησε το Τρόοδος σε έναν ευρωπαϊκό χάρτη συνεργασίας, βιωσιμότητας και πολιτισμού.

Το «Taste, Move & Thrive» σχεδιάστηκε πάνω σε μια σαφή φιλοσοφία: τη μεσογειακή διατροφή ως πρότυπο βιωσιμότητας, με αφετηρία τα τοπικά και εποχικά προϊόντα του Τροόδους, και με ένα ενιαίο αφήγημα — «από το χωράφι στο πιάτο». Κάθε δράση στηρίχθηκε στο τρίπτυχο παραγωγός – σεφ/μάγειρας – διατροφολόγος, ώστε η γεύση να συνοδεύεται πάντα από γνώση και τεκμηρίωση.

Σε αριθμούς, το πρόγραμμα περιέλαβε δεκάδες δράσεις — μαγειρικές επιδείξεις, γευσιγνωσίες, σχολικά πρωινά, μια ολοήμερη αγορά ορεινών προϊόντων, ένα επιστημονικό φόρουμ και ένα επίσημο γκαλά δείπνο — με τη συμμετοχή σεφ από την Κύπρο, την Ελλάδα και την Ιταλία. Και, ουσιαστικότερα, με τις γυναίκες των χωριών όχι στο περιθώριο, αλλά στο επίκεντρο, ως τις πραγματικές φορείς της γαστρονομικής μας κληρονομιάς.

Θέλω όμως να σταθώ στο πιο σημαντικό. Όλα αυτά δεν σχεδιάστηκαν ως ένα φεστιβάλ που ξεκινά και τελειώνει. Σχεδιάστηκαν ως μια μελέτη εφαρμογής — μια ζωντανή απόδειξη του τι μπορεί να γίνει. Δείξαμε, στην πράξη, πώς το ορεινό προϊόν μετατρέπεται σε βιωμένη εμπειρία· πώς η μηδενική σπατάλη και η πλήρης αξιοποίηση των υλικών γίνονται σύγχρονη πρόταση βιωσιμότητας· πώς η επιστημονική γνώση για τη διατροφή, την άσκηση και την ευεξία μπορεί να γίνει καθημερινή εμπειρία γύρω από ένα τραπέζι· και πώς η αναγνώριση των γυναικών ενισχύει την οικονομία και τη συνοχή των κοινοτήτων.

Αυτό, λοιπόν, είναι η παρακαταθήκη μας. Το γαστρονομικό σκέλος του Mountain Games μπορεί να αποτελέσει μοντέλο και βάση για μια ευρύτερη στρατηγική για το βουνό: για την ανάδειξη των εμβληματικών μας προϊόντων, τη διατήρηση της γαστρονομικής κληρονομιάς, την ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων και τη σύνδεσή τους με έναν βιώσιμο, ποιοτικό τουρισμό. Γιατί, όταν ενώνονται η γη, η παράδοση, η επιστήμη και η δημιουργία, το βουνό δεν είναι απλώς ένας τόπος που επισκεπτόμαστε — γίνεται ένας τόπος που ζει.

Οι γαστρονομικές δράσεις αναλυτικά

• Σχολικά πρωινά: Ορεινά πρωινά στα σχολεία — «Ορεινό Πρωινό: Μέλι, Άμπελος & Ενέργεια» και «Πρωινό της Ενέργειας», όπου οι μαθητές έμαθαν για τη διατροφική αξία των τοπικών προϊόντων.

• Παστέλι στα σχολεία: Παρασκευή παστελιού από τα ίδια τα παιδιά — η «μπάρα της αρχαιότητας» — με ξεχωριστή στιγμή το «Παστέλι των Αισθήσεων» με τη Σχολή Τυφλών.

• Πρωινό στη Μονή: Το «Οικογενειακό Πρωινό: Ψωμί, Προζύμι & Παράδοση» στην αυλή της Μονής Τιμίου Σταυρού — ψωμί με προζύμι, αρκατένα, γαλότρι, τραχανάς και μέλι.

• Μαγειρικές παρουσιάσεις: Ζωντανές μαγειρικές επιδείξεις με εμβληματικά προϊόντα: όσπρια & λαδερά, χαλλούμι & γαλακτοκομικά, ραβιόλια (κυπριακά & ιταλικά), ζυμωτά, γλυκά αμυγδάλου & μήλου, τεχνικές μηδενικής σπατάλης.

• Γευσιγνωσίες: Καθοδηγούμενες γευσιγνωσίες χαλλουμιού, μελιού και ελαιολάδου, με ειδικούς και παραγωγούς.

• Αμπελοοινική σύζευξη: Αμπελοοινική σύζευξη αφιερωμένη στους οίνους του βουνού — τα κρασιά των οινοποιείων του Τροόδους σε αρμονική σύζευξη με τα ορεινά προϊόντα, με σομελιέ και ζωντανή μαγειρική επίδειξη.

• Γκαλά Δείπνο: Επίσημο Γκαλά Δείπνο με σεφ από Κύπρο, Ελλάδα και Ιταλία — ένα μενού υψηλής μεσογειακής κουζίνας σε σύζευξη με οίνους του Τροόδους.

• Επιστημονικό Φόρουμ: Legacy Forum «Άσκηση, Διατροφή και Ψυχική Ευεξία: οι τρεις πυλώνες της υγείας», με κορυφαίους επιστήμονες — μεταξύ αυτών η Δρ Αντωνία Τριχοπούλου.

• Αγορά: Ολοήμερη αγορά ορεινών αγροδιατροφικών προϊόντων & δημιουργών, στην καρδιά του διημέρου.

• Διατροφική τεκμηρίωση: Σε κάθε μαγειρική δράση και γευσιγνωσία, κλινικοί διαιτολόγοι-διατροφολόγοι τεκμηρίωσαν τη διατροφική αξία των προϊόντων και των συνταγών — η έμπρακτη εφαρμογή του τριπτύχου παραγωγός–σεφ–διατροφολόγος.