Επτά μέτρα για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων και της ακρίβειας, συνολικού κόστους 70 εκατομμυρίων ευρώ, ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρίασή του την Τετάρτη, όπως ανέφερε ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός σε δηλώσεις του στο Προεδρικό μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι το συνολικό κόστος των μέτρων που τίθενται σε εφαρμογή, σε συνδυασμό με εκείνα που βρίσκονται ήδη σε ισχύ, ανέρχεται σε περίπου 160 εκατομμύρια ευρώ. 

Συγκεκριμένα, η επιδότηση για ευάλωτους καταναλωτές (κατηγορία 08) και εμπορική χρήση (κατηγορία 10) ανανεώνεται για όλο το 2027. Από αυτό το μέτρο, όπως σημείωσε ο Υπουργός, ωφελούνται 23.300 νοικοκυριά και καλύπτεται το 100% της αύξησης του ηλεκτρικού ρεύματος. Υπάρχει κατάλογος με 20 κατηγορίες δικαιούχων. Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Κεραυνό, περίπου 82.500 εμπορικοί καταναλωτές, δηλαδή επιχειρήσεις, καταστήματα και μικρές επιχειρήσεις, ωφελούνται κλιμακωτά, ανάλογα με την κατανάλωση, με την επιδότηση να μπορεί να φθάσει μέχρι και το 85%.

Το δεύτερο μέτρο αφορά την επέκταση της διάρκειας του καταλόγου συγκεκριμένων βασικών προϊόντων, ο οποίος λήγει τέλος του 2026 και ανανεώνεται με ισχύ για ολόκληρο το 2027 με μηδενικό ΦΠΑ. Ο κατάλογος περιλαμβάνει τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά, το παιδικό γάλα, παιδικές πάνες, πάνες για ηλικιωμένους και γυναικεία είδη υγιεινής προστασίας.

Παράλληλα, ανανεώνεται το μέτρο του μηδενικού ΦΠΑ σε κρέατα, ψάρια και πουλερικά, το οποίο λήγει σήμερα, ενώ εμπλουτίζεται με πρόσθετα προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως ψωμί, γάλα, καφές, ζάχαρη και βρεφικές τροφές. Το μέτρο θα ισχύει έως τις 31 Μαΐου 2027, με την εφαρμογή του να αρχίζει στις 12 Οκτωβρίου 2026.

Σε σχέση με το πετρέλαιο θέρμανσης, ο Υπουργός ανέφερε ότι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης μειώνεται στο κατώτατο επίπεδο που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συγκεκριμένα, μειώνεται από 7,4 σεντ το λίτρο σε 2,1 σεντ το λίτρο, δηλαδή κατά 5,3 σεντ το λίτρο. Το μέτρο θα ισχύσει από την 1η Νοεμβρίου έως τις 30 Απριλίου 2027.

Όσον αφορά την αγορά και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων από οικιακούς καταναλωτές, ο ΦΠΑ μειώνεται από 19% σε 9%, με το μέτρο να τίθεται άμεσα σε ισχύ με την έκδοση σχετικού διατάγματος.

Το επόμενο μέτρο αφορά την καταβολή εφάπαξ ποσού €200 σε συγκεκριμένες ομάδες ευάλωτων πολιτών, οι οποίοι είναι λήπτες δημοσίων βοηθημάτων. Όπως είπε ο Υπουργός, το μέτρο αυτό καλύπτει 53.511 δικαιούχους, όπως λήπτες ΕΕΕ, άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν επίδομα διακίνησης, οικογένειες δικαιούχων χαμηλοσυνταξιούχων και οικογένειες με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα που λαμβάνουν επίδομα τέκνου.

«Το ποσό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε λόγο, κατά την κρίση των οικογενειών και των ατόμων που λαμβάνουν την παροχή και, βεβαίως, δεν αποκλείεται η χρήση του και για σκοπούς θέρμανσης», σημείωσε ο κ. Κεραυνός.

Το έβδομο μέτρο αφορά το επίδομα στήριξης κατοίκων ορεινών περιοχών, από το οποίο θα επωφεληθούν 10.500 νοικοκυριά και 24.000 δικαιούχοι. Το ύψος του επιδόματος διαμορφώνεται στα €175 για υψόμετρο από 600 έως 800 μέτρα, στα €225 για 801 έως 1.000 μέτρα και στα €260 για υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων. Παράλληλα, ο κ. Κεραυνός ανέφερε ότι δίνεται αύξηση €50 ανά νοικοκυριό ή οικιστική μονάδα, ανάλογα με το υψόμετρο, και αύξηση €35 στα υφιστάμενα ποσά για τους κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών.

Παράλληλα, ο Υπουργός σημείωσε ότι βρίσκονται ήδη σε ισχύ και άλλα μέτρα, μεταξύ των οποίων η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ από 19% σε 5% στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος για όλους τους οικιακούς καταναλωτές, συνολικού κόστους €49 εκατ.

Αναφορικά με τον φόρο κατανάλωσης, ο κ. Κεραυνός ανέφερε ότι έχει ζητήσει παρέκκλιση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «ούτως ώστε να μας δοθεί η δυνατότητα να μειώσουμε ακόμη περισσότερο τον φόρο αυτό. Η διαδικασία έχει αρχίσει και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να πάρουμε την έγκριση για να μειώσουμε ακόμη περισσότερο τον φόρο κατανάλωσης».

Ανέφερε επίσης, ότι έχει ξεκινήσει διαδικασία για την αλλαγή του τρόπου εφαρμογής του ΦΠΑ, καθώς μέχρι σήμερα ο φόρος επιβαλλόταν δύο φορές στο τιμολόγιο της ΑΗΚ.

«Έχουμε ξεκινήσει διαδικασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτως ώστε να υποδείξουμε και να πείσουμε ότι δεν είναι δυνατόν να ακολουθείται αυτή η τακτική», σημείωσε.

«Στο τελευταίο ECOFIN είχα συνάντηση και με τον αρμόδιο Επίτροπο και προχωρήσαμε σε αυτή τη συζήτηση, προκειμένου να ζητήσουμε, στο πλαίσιο όλης αυτής της κρίσης και των συγκρούσεων, κάποιες ελαφρύνσεις και κάποιες παρεκκλίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτως ώστε να μπορέσουμε να δώσουμε μεγαλύτερη ανακούφιση στους συμπολίτες μας», συμπλήρωσε.

Σε ερώτηση για ποιο λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμποδίζει την Κύπρο να λάβει πρόσθετα κοινωνικά μέτρα, παρά την καλή δημοσιονομική της εικόνα, ο κ. Κεραυνός απάντησε ότι αυτό οφείλεται στο νέο πλαίσιο οικονομικής και δημοσιονομικής διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Ιούλιο του 2024.

Τόνισε πως αυτή η πολιτική «έχει σημαντικά θετικά στοιχεία, γιατί δεν αφήνει τα κράτη να προχωρούν σε ανεξέλεγκτες δαπάνες και να οδηγηθούμε σε άλλες κρίσεις, όπως αυτές στις οποίες οδηγηθήκαμε τα προηγούμενα χρόνια και οι μνήμες είναι νωπές».

Ταυτόχρονα, σημείωσε πως «δημιουργείται ένα θέμα με τις χώρες οι οποίες εφαρμόζουν ορθές οικονομικές πολιτικές και έχουν μειώσει το χρέος τους κάτω από το 60%, όπως είναι η Κύπρος».

«Σήμερα είμαστε στο 49% και μέχρι το τέλος του χρόνου μπορεί να φτάσουμε στο 45%. Παράλληλα, κάνουμε πλεονασματικούς προϋπολογισμούς. Η Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη, για τέταρτη χρονιά, καταθέτει προϋπολογισμό στη βάση πλεονασμάτων της Γενικής Κυβέρνησης», ανέφερε ο Υπουργός.

Σημείωσε πως αυτά τα πλεονάσματα «μας βοηθούν να αντιμετωπίζουμε κρίσεις και ζούμε σε μια περίοδο συνεχών και επαναλαμβανόμενων κρίσεων».

«Ταυτόχρονα, όμως, μέσα από την οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τίθενται κάποιες οροφές όσον αφορά την αύξηση των δαπανών στα κράτη μέλη», είπε ο κ. Κεραυνός.

Ο Υπουργός εξήγησε ότι αυτό, στην περίπτωση της Κύπρου, «λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο τιμωρητικά, με την έννοια ότι, την ώρα που έχω μια καλή οικονομική επίδοση και η Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω της καλής οικονομικής μας απόδοσης, ζητά να είμαστε μεγαλύτερος και καθαρός εισφορέας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχει ταυτόχρονα ένας περιορισμός όσον αφορά τις δαπάνες που μπορούμε να αυξήσουμε για να δώσουμε περισσότερη ανακούφιση στους συμπολίτες μας σε μια περίοδο κρίσης».

Ο κ. Κεραυνός είπε ότι το συγκεκριμένο θέμα το έχει συζητήσει επισταμένα με τον αρμόδιο Επίτροπο και τον Γενικό Διευθυντή της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης.

«Έχω την εντύπωση ότι έχει δημιουργηθεί ένα πρόσφορο έδαφος, με τη στήριξη και άλλων συναδέλφων Υπουργών, και θα συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια, ούτως ώστε να υπάρξει ένας εξορθολογισμός», ανέφερε.

Σε ερώτηση σχετικά με το επίδομα τέκνου, ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι αυτό παραχωρείται μέσω του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας.

«Το Υπουργείο Οικονομικών έχει εγκρίνει την πρόταση από οικονομικής σκοπιάς, δηλαδή την πρόταση που έχει κατατεθεί για αύξηση των ορίων. Στον προϋπολογισμό υπάρχουν €136 εκατ. για το επίδομα τέκνου», είπε ο κ. Κεραυνός.