Η Κύπρος εργάζεται για την ενσωμάτωση της ξερολιθιάς στην περιβαλλοντική πολιτική, τη διαχείριση του τοπίου και την τοπική ανάπτυξη, με σαφή έμφαση στην πρακτική εφαρμογή, δήλωσε η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Αντωνία Θεοδοσίου, στο 4o Ετήσιο Φόρουμ για την Ευρωπαϊκή Κληρονομιά της Ξερολιθιάς, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία μεταξύ 28 και 30 Απριλίου.
Στην εναρκτήρια ομιλία της, η Επίτροπος είπε ότι η ξερολιθιά συχνά περιγράφεται ως παραδοσιακή τέχνη. «Για πολλούς από εμάς εδώ, ωστόσο, αντιπροσωπεύει κάτι πολύ ευρύτερο. Αντανακλά έναν τρόπο ενασχόλησης με το τοπίο, μια μέθοδο που ανταποκρίνεται στις περιβαλλοντικές συνθήκες με ακρίβεια και σεβασμό, και μια πρακτική που συνεχίζει να εξελίσσεται μέσω της χρήσης», πρόσθεσε.
Σε όλη την Ευρώπη, σημείωσε, υπάρχει πλέον μια πιο ώριμη κατανόηση των κατασκευών από ξερολιθιά ως μέρος των λειτουργικών πολιτιστικών τοπίων. «Τέτοια τοπία ρυθμίζουν το νερό, υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα, προστατεύουν τα εδάφη και, ταυτόχρονα, διαμορφώνουν την τοπική ταυτότητα και την οικονομική δραστηριότητα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι η αναγνώριση της κατασκευής από ξερολιθιά ως μέρος του Αντιπροσωπευτικού Καταλόγου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO «σίγουρα έχει συμβάλει σε αυτή τη μετατόπιση». Σημειώνοντας ότι αυτή η αναγνώριση συνεπάγεται και ευθύνη, η κ. Θεοδοσίου είπε ότι το ερώτημα είναι πώς θα διασφαλιστεί η συνέχειά της στην πράξη.
Η Επίτροπος σημείωσε ότι εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα μεταξύ της επιστημονικής γνώσης και της τοπικής εμπειρίας, και συχνά μια αποσύνδεση μεταξύ της έρευνας και της πρακτικής εφαρμογής, προσθέτοντας ότι η γεφύρωση αυτού του χάσματος είναι απαραίτητη «αν θέλουμε η ξερολιθιά να παραμείνει επίκαιρη στα σύγχρονα πλαίσια».
«Ως Επίτροπος Περιβάλλοντος από τον Ιανουάριο του 2024, αυτή είναι η προοπτική που προσπαθούμε να προωθήσουμε στην Κύπρο. Η προσέγγισή μας υπερβαίνει την ευαισθητοποίηση και την τεκμηρίωση. Εργαζόμαστε για την ενσωμάτωση της ξερολιθιάς στην περιβαλλοντική πολιτική, τη διαχείριση του τοπίου και την τοπική ανάπτυξη, με σαφή έμφαση στην πρακτική εφαρμογή», είπε.
Ένα βασικό μέρος αυτής της προσπάθειας, πρόσθεσε, είναι η ανάπτυξη, σε συνεργασία με τον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης, ενός πρότυπου οδηγού κατασκευής για τοίχους αντιστήριξης από ξερολιθιά και πλακόστρωτες επιφάνειες. «Παράλληλα, εργαζόμαστε για την ανάπτυξη ενός τυποποιημένου πλαισίου κατάρτισης, με στόχο τη δημιουργία νέων δεξιοτήτων και επαγγελματικών οδών, συνδέοντας παράλληλα τις παραδοσιακές γνώσεις με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές προτεραιότητες, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της ερημοποίησης, της υποστήριξης της καλλιέργειας και της ενίσχυσης της βιοποικιλότητας», δήλωσε η Επίτροπος.
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε, η προσπάθεια επεκτείνεται στην πράξη και την εφαρμογή στο πεδίο. Σημείωσε ότι οι συζητήσεις και τα αποτελέσματα ενός συνεδρίου για την κληρονομιά της ξερολιθιάς που διοργάνωσε το γραφείο της τον περασμένο Ιούνιο, καθοδηγούν τώρα την ανάπτυξη ενός πιο δομημένου εκπαιδευτικού προγράμματος, με στόχο την υποστήριξη τόσο της μετάδοσης όσο και της πρακτικής εφαρμογής της τέχνης.
«Προχωράμε με πιλοτικά έργα, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές και άλλους εταίρους, που διερευνούν πώς αυτή η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί σε διαφορετικά πλαίσια», δήλωσε η κ. Θεοδοσίου.
Μια άλλη βασική πτυχή αυτής της προσέγγισης είναι η πληροφόρηση μέσω τηλεοπτικών προγραμμάτων και πολλαπλών προβολών σε όλη την Κύπρο του ντοκιμαντέρ «Πέτρα στην Πέτρα», πρόσθεσε.
Είπε επίσης ότι αυτό το έργο έχει επίσης «έντονη διεθνή διάσταση», σημειώνοντας ότι η Κύπρος έχει συμμετάσχει ενεργά σε διεθνείς ανταλλαγές και ότι η χώρα ανέλαβε τη φιλοξενία του επόμενου Διεθνούς Συνεδρίου και εργαστηρίου Ξηρολιθιάς το 2027.
Αυτό που γίνεται σαφές, είπε, είναι ότι η ξερολιθιά συνδυάζει περιβαλλοντικές, πολιτιστικές, τεχνολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις με πολύ άμεσο τρόπο. Η αξία της έγκειται σε αυτή την ικανότητα σύνδεσης, τόσο στην πράξη όσο και στον τρόπο που κατανοούμε το τοπίο, είπε τέλος.
