Τα σωματεία του χωριού αποτέλεσαν πυρήνες στήριξης του αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α., ο οποίος στόχευε στον παλλαϊκό ξεσηκωμό, στην πολιτική ανυπακοή και στην παθητική αντίσταση του λαού απέναντι στους αποικιοκράτες. Αρχές της δεκαετίας του 1950 ιδρύθηκαν στα Κατύδατα, δύο σωματεία με την επωνυμία «Θ.Ο.Ι.-Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος» και «Θ.Ο.Ι. (νεανίδων)-Αγία Παρασκευή». Τα Θ.Ο.Ι. Κατυδάτων συμμετείχαν δυναμικά στο μποϊκοτάρισμα των αγγλικών προϊόντων, ως μέτρο παθητικής αντίστασης κατά των αποικιοκρατών, οργανώνοντας συνάξεις στις οποίες οι κάτοικοι προτρέπονταν να προτιμούν τα τοπικά προϊόντα, συντηρώντας έτσι την ενεργό συμμετοχή του λαού στον αντιαποικιακό αγώνα με κάθε μέσον. Ο ζήλος με τον οποίο τα μέλη των Θ.Ο.Ι. και κυρίως οι νεαρές κοπέλες του χωριού επιδόθηκαν στην διαφώτιση για χρήση της κυπριακής αλατζιάς , ως εναλλακτικής ενδυμασίας έναντι των αγγλικών υφασμάτων, φαίνεται και από τη συμμετοχή τους σε «εκθέσεις αλατζιάς» και σε διαγωνισμούς παραγωγής αλατζιάς που διοργανώνονταν τότε συχνά μεταξύ των χωριών.

Μαζί με τους αθλητικούς συλλόγους των υπολοίπων κοινοτήτων της περιοχής, η Π.Α.Ε.Κατυδάτων, συμμετείχε στη δημιουργία της συνομοσπονδίας αθλητικών σωματείων Σολέας το 1954. Είχε προηγηθεί η απαίτηση της διοίκησης της CMC, όπως τα σωματεία της περιοχής υποστείλουν την ελληνική σημαία από τα οικήματά τους και στη θέση της ανυψώσουν την αγγλική σημαία. Η απαίτηση απορρίφθηκε ομόφωνα σε γενική συνέλευση του σωματείου της Π.Α.Ε.Κ., το οποίο μάλιστα αρνήθηκε την ετήσια χρηματική χορηγία της CMC, αποχωρώντας από όλες τις διοργανώσεις της ως ένδειξη διαμαρτυρίας.

Η Εκκλησία φρόντισε να προετοιμάσει τον λαό αρκετό καιρό πριν από την εξέγερση. Τον Νοέμβριο του 1953, ο μητροπολίτης Κυρηνείας Κυπριανός επισκέφθηκε τα Κατύδατα και διανυκτέρευσε εκεί, «τυχών ενθουσιώδους υποδοχής» όπως αναφέρουν οι εφημερίδες της εποχής. Αφού τέλεσε τη θεία λειτουργία, αναφέρθηκε στο κήρυγμά του στο εθνικό ζήτημα της Κύπρου, «επευφημησθείς ζωηρώς».

Το σπίτι του Δημοσθένη Κυριάκου Σχίζα υπήρξε μόνιμο καταφύγιο της αντάρτικης ομάδας του τομεάρχη της Ε.Ο.Κ.Α. Μάρκου

Δράκου, κάθε φορά που βρισκόταν στην περιοχή της Σολέας. Διέθετε υπόγειο κρησφύγετο, καθώς και δύο ακόμη στο ισόγειο, για την απόκρυψη των ανταρτών. Σε αυτό φιλοξενήθηκε η ομάδα του Δράκου για περίπου έναν μήνα. Τα άλλα μέλη της αντάρτικης ομάδας ήταν οι Νεόφυτος Σοφοκλέους, Κώστας Λοΐζου, Τεύκρος Λοΐζου και Σάββας Ταλιαδώρος. Σε κτήμα της ίδιας οικογένειας, έξω από το χωριό, η ομάδα διέθετε εφεδρικό κρησφύγετο. Ο Δημοσθένης Κυριάκου συνελήφθη και οδηγήθηκε στο ειδικό δικαστήριο, κατηγορούμενος ότι παρείχε άσυλο στον «δραπέτη» Τεύκρο Λοΐζου. Το σπίτι του στα Κατύδατα υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια ερευνών από τις βρετανικές δυνάμεις ασφαλείας.

Το χωριό τέθηκε αρκετές φορές σε καθεστώς curfew (κατ’ οίκον περιορισμού), λόγω πληροφοριών που είχαν οι Βρετανοί για διακίνηση ανταρτών ή οπλισμού της Ε.Ο.Κ.Α. Σε μία από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στις εφημερίδες, τον Μάρτιο του 1957, οι Βρετανοί έστησαν μπλόκο στην είσοδο του χωριού, όπου ανέκοπταν τα αυτοκίνητα και ξυλοκοπούσαν τους επιβαίνοντες. Αναφέρθηκαν περισσότερες από τριάντα περιπτώσεις βίας εναντίον των κατοίκων, μεταξύ των οποίων και ηλικιωμένοι. Το ίδιο βράδυ, σύμφωνα με την εφημερίδα, στο χωριό αναγράφηκαν συνθήματα και έγινε ρίψη φυλλαδίων της Ε.Ο.Κ.Α.

Εν μέσω αποκλεισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας, τα Κατύδατα τέλεσαν το εξάμηνο μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου, παρουσία της οικογένειάς του και της οικογένειας του απαγχονισθέντος ήρωα Χαρίλαου Μιχαήλ. Παρά τις προειδοποιήσεις και τις απειλές από Τούρκους επικουρικούς που είχαν περικυκλώσει το χωριό, μετά το μνημόσυνο ακολούθησαν ομιλίες, απαγγελίες και τραγούδια. Η συγκέντρωση εξελίχθηκε σε διαδήλωση μέσα στους δρόμους των Κατυδάτων.

Μαζί με τις υπόλοιπες κοινότητες της Σολέας, τα Κατύδατα συνέταξαν τη «Διακήρυξιν της Σολέας» στις 12 Μαρτίου 1958. Στη διακήρυξη τονιζόταν η «εμμονή εις την εφαρμογήν της αυτοδιαθέσεως και αφοσιώσεως προς τον Εθνάρχην ως τον μόνον εκπρόσωπον του κυπριακού λαού». Η Χωριτική Αρχή, η εκκλησιαστική επιτροπή, η Π.Α.Ε.Κ., τα Θ.Ο.Ι. και η Σ.Π.Ε. υπέγραψαν τη συγκεκριμένη διακήρυξη.

Το 1959, τα Θ.Ο.Ι. της κοινότητας εντάχθηκαν στο Ε.Δ.Μ.Α. μαζί με την εκκλησιαστική και την χωριτική επιτροπή, ακολουθώντας το παράδειγμα δεκάδων άλλων σωματείων και οργανώσεων σε όλη την Κύπρο μετά τη λήξη του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. Τον ίδιο χρόνο διοργάνωσαν εκδήλωση στα Κατύδατα, προσκαλώντας γονείς ηρώων της Ε.Ο.Κ.Α., μέλη της ηγεσίας του Ε.Δ.Μ.Α., σωματεία, καθηγητές και κατοίκους γειτονικών κοινοτήτων. Παρουσιάστηκαν οι θεατρικές παραστάσεις «Σταυραετός» και «Για ποιους πολεμήσαμε», καθώς και ελληνικοί χοροί, απαγγελίες και τραγούδια.