Υψηλή έκθεση των εργαζομένων στον γεωργικό τομέα σε επαγγελματικούς παράγοντες κινδύνου, καθώς και ζητήματα που αφορούν την προστασία τους από τα φυτοφάρμακα, τέθηκαν σε δημόσια ακρόαση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες.
Η συζήτηση, με θέμα την «Επαγγελματική έκθεση των εργαζομένων στη γεωργία σε φυτοφάρμακα στην ΕΕ», πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία της προέδρου της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL), Λι Άντερσον, με τη συμμετοχή και μελών των Επιτροπών Γεωργίας (AGRI), Περιβάλλοντος (ENVI) και Δημόσιας Υγείας (SANT).
Ο υπεύθυνος του γραφείου συνδέσμου στις Βρυξέλλες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), Μπόγκνταν Ντελεάνου, ανέφερε ότι εργαζόμενοι στη φυτική και ζωική παραγωγή, τη θήρα και συναφείς υπηρεσίες αντιμετωπίζουν πιθανότητα 84,4% να εκτίθενται σε τουλάχιστον έναν από 24 επαγγελματικούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο κατά τη διάρκεια μιας συνήθους εβδομάδας εργασίας. Όπως είπε, το ποσοστό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Διευκρίνισε ότι το στοιχείο αφορά το ευρύτερο σύνολο επαγγελματικών κινδύνων στον γεωργικό τομέα και όχι αποκλειστικά τα φυτοφάρμακα. Ανέφερε ως παραδείγματα την έκθεση σε καυσαέρια ντίζελ, υπεριώδη ακτινοβολία και αναπνεύσιμη κρυσταλλική πυριτία, παράλληλα με την πιθανή έκθεση σε φυτοφάρμακα.
Σύμφωνα με τον Ντελεάνου, η έκθεση σε φυτοφάρμακα μπορεί να συμβεί σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από τη μεταφορά και αποθήκευση μέχρι την ανάμειξη, τη φόρτωση και τον ψεκασμό, αλλά και μετά την εφαρμογή τους.
Ο εκπρόσωπος του EU-OSHA ανέφερε ότι οι άμεσες επιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ερεθισμούς, αναπνευστικά συμπτώματα, πονοκεφάλους και ζάλη και, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, δηλητηρίαση ή λιποθυμία. Για τη μακροχρόνια έκθεση είπε ότι έχουν αναφερθεί συσχετίσεις με νευρολογικές παθήσεις, όπως η νόσος Πάρκινσον, με αναπνευστικά προβλήματα, ορισμένες μορφές καρκίνου και επιπτώσεις στο ενδοκρινικό και αναπαραγωγικό σύστημα.
Αναφορές σε προβλήματα εφαρμογής και αναγνώρισης επαγγελματικών ασθενειών
————–
Η υπεύθυνη πολιτικής του Pesticide Action Network Europe, Κριστίν Ντε Σαμπελαέρε, ανέφερε ότι επιστημονικές μελέτες έχουν συνδέσει την έκθεση σε φυτοφάρμακα με νευροεκφυλιστικές παθήσεις, ορισμένους καρκίνους, γνωστικές διαταραχές και προβλήματα του αναπνευστικού, ενώ σημείωσε ότι οι εργαζόμενοι στη γεωργία, οι οικογένειές τους και κάτοικοι αγροτικών περιοχών συγκαταλέγονται στις ομάδες με μεγαλύτερη έκθεση.
Υποστήριξε ότι υπάρχουν κενά στην αξιολόγηση κινδύνου, αναφέροντας μεταξύ άλλων τις συνδυασμένες επιπτώσεις διαφορετικών φυτοφαρμάκων, τη χρόνια έκθεση σε χαμηλές συγκεντρώσεις και την αξιολόγηση πρόσθετων ουσιών που περιέχονται στα σχετικά προϊόντα.
Αναφερόμενη στα μέσα ατομικής προστασίας, είπε ότι είναι απαραίτητα, αλλά δεν μπορούν να θεωρηθούν από μόνα τους πλήρης λύση για την έκθεση των εργαζομένων. Τόνισε επίσης ότι δεν θα πρέπει η ευθύνη προστασίας να μεταφέρεται αποκλειστικά στους ίδιους τους γεωργούς.
Η Ντε Σαμπελαέρε ανέφερε ακόμη ότι δεν υπάρχει ενιαία αναγνώριση σε επίπεδο ΕΕ για τα θύματα επαγγελματικής έκθεσης σε φυτοφάρμακα και ζήτησε ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αναγνώριση και την αποζημίωσή τους. Στις προτάσεις που παρουσίασε περιέλαβε την πρόληψη της έκθεσης σε επικίνδυνα φυτοφάρμακα, την αντιμετώπιση κενών στη νομοθεσία και την εφαρμογή της οδηγίας για τη χρήση φυτοφαρμάκων.
Από την πλευρά του, ο πολιτικός γραμματέας για τη γεωργία στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Τροφίμων, Γεωργίας και Τουρισμού (EFFAT), Ιβάν Ιβάνοφ, αναφέρθηκε στις ιδιαιτερότητες της απασχόλησης στον γεωργικό τομέα.
Ο Ιβάνοφ ανέφερε ότι, με βάση εκτιμήσεις για την αδήλωτη εργασία, περίπου το 30% του εργατικού δυναμικού μπορεί να μην καλύπτεται στην πράξη από το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Επικαλέστηκε επίσης εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για περίπου 2,4 εκατομμύρια εποχικούς εργαζομένους στην ευρωπαϊκή γεωργία, επισημαίνοντας ότι οι εποχικοί και μετανάστες εργαζόμενοι είναι περισσότερο ευάλωτοι σε παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων.
Ανέφερε επίσης ότι δεν υπάρχουν, κατά την άποψή του, επαρκώς αξιόπιστα ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία για περιστατικά έκθεσης, επικαλούμενος ωστόσο εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για περίπου 1,6 εκατομμύρια περιπτώσεις ακούσιας δηλητηρίασης από φυτοφάρμακα στην Ευρώπη ετησίως και σημειώνοντας ότι ενδέχεται να υπάρχει υποκαταγραφή.
Ο εκπρόσωπος της EFFAT ζήτησε καλύτερη αναγνώριση και αποζημίωση των επαγγελματικών ασθενειών που συνδέονται με την έκθεση σε φυτοφάρμακα. Αναφερόμενος ειδικά στη νόσο Πάρκινσον, είπε ότι θα πρέπει να αναγνωρίζεται ως επαγγελματική ασθένεια σε ολόκληρη την ΕΕ και όχι μόνο σε τρία κράτη μέλη.
