Η Κύπρος δρομολόγησε τις προηγούμενες δύο δεκαετίες τις διαδικασίες διαχείρισης αστικών λυμάτων, θέτοντας σε λειτουργία το 2010 τον σταθμό τριτοβάθμιας επεξεργασίας αστικών λυμάτων Βαθείας Γωνιάς στον Άγιο Σοζώμενο. Τη μονάδα, την οποία μέχρι τον Ιούνιο του 2028 διαχειρίζεται Γαλλο-κυπριακή κοινοπραξία, είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν στα πλαίσια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ οι εμπειρογνώμονες του Working Group Water Reuse, αρμόδιοι για θέματα που αφορούν την Πολιτική Επαναχρησιμοποίησης Νερού.

Οι εμπειρογνώμονες ξεναγήθηκαν από το Γενικό Διευθυντή του ΕΟΑ Λευκωσίας, κ. Κωνσταντίνο Παρμακλή, τον Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών κ. Σάββα Χατζηνεοκλέους, το Διευθυντή τη Κοινοπραξίας κ. Μίλτο Σελίπα και τον Τεχνικό της κ. Αβραάμ Αβραμίδη.

Γενικότερα από τα εργοστάσια επεξεργασίας λυμάτων του ΕΟΑ Λευκωσίας, σε Βαθειά Γωνιά, Ανθούπολη, Λυθροδόντα, Αστρομερίτη και Μια Μηλιά, παράγονται καθημερινά περίπου 46.000 κυβικά μέτρα ανακυκλωμένου νερού. Η δυνατότητα του εργοστασίου Βαθειάς Γωνιάς φτάνει τις 22.000 κυβικών μέτρων λυμάτων ημερησίως. Oι σημερινές ποσότητες που φτάνουν στη μονάδα ανέρχονται, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Οργανισμού, στις 9.300 κυβικών μέτρων λυμάτων ημερησίως, κι αναμένεται να αυξηθούν επιπλέον κατά 2.500-3.000, με τη σύνδεση του δικτύου αποχέτευσης που θα κατασκευαστεί στο Δήμο Νότιας Λευκωσίας. Η αντιπροσωπεία συνοδευόταν στις εγκαταστάσεις του Σταθμού από την Προϊστάμενη της Υπηρεσίας Αποχετεύσεων και Ανακύκλωσης του ΤΑΥ, κ. Αγγελική Λάρκου Γιαννακού η οποία τους ενημέρωσε επίσης για τις γειτονικές εγκαταστάσεις φύλαξης νερού που διατηρεί το Τμήμα.

Η μεγάλη πρόκληση στην παραγωγή επαναχρησιμοποιημένου νερού αφορά την ενέργεια. Για την λειτουργία του Σταθμού Βαθειάς Γωνιάς, ενδεικτικά χρειάζονται, σύμφωνα με την πηγή της διαχειρίστριας εταιρείας, 1.2 κιλοβάτ ενέργειας για διύλιση ενός κυβικού μέτρου νερού. Σύμφωνα με τον κ Χατζηνεοκλέους, ο EOA Λευκωσίας καλείται να πληρώνει μηνιαίως ένα ποσό της τάξης των 100.000 τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε 1.2 εκ ευρώ.

Στα πλαίσια της περιβαλλοντικής ευθύνης του Οργανισμού και με στόχο την μείωση της ενέργειας που απαιτείται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών διύλισης, δρομολογείται η δημιουργία Φωτοβολταικού Πάρκου σε τεμάχιο γης δίπλα από το εργοστάσιο, δυναμικότητας, 900ων κιλοβάτ. Στόχος να περιορίζεται η κατανάλωση ενέργειας από το δίκτυο, τουλάχιστον κατά το ήμισι κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και λιγότερο κατά τους χειμερινούς αναλόγως της ηλιοφάνειας. Στην περίπτωση επέκτασης, του φωτοβολταικού πάρκου ενδεχομένως να γίνει εγκατάσταση μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας για σκοπούς μείωσης της νυκτερινής κατανάλωσης. To νερό μετά την διύλιση από την εν λόγω μονάδα με την τεχνολογία μεμβρανών επιπέδου ultra filtration -ένα επίπεδο πριν το επίπεδο nano filtration που χρησιμοποιείται για αφαλάτωση- οδηγείται σε δεξαμενές του ΤΑΥ, για να καλύψει τις περιοχές από το Δάλι ως την Αγλαντζιά εξυπηρετώντας παράλληλα και τις περιοχές Γερίου, Λατσιών και μέρος και Στροβόλου. Ωστόσο δυστυχώς, διαχρονικά δεν δημιουργήθηκαν οι αναγκαίες υποδομές ώστε οι ποσότητες αυτές να αξιοποιούνται πλήρως για αρδευτικούς σκοπούς.

Η επέκταση των δικτύων διανομής, ανακυκλωμένου νερού σε αγροτικές και βιομηχανικές περιοχές θα επέτρεπε την αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων νερού για σκοπούς ύδρευσης. Δυστυχώς η υλοποίηση του σχεδιασμού μεταφοράς του επαναχρησιμοποιημένου νερού στην επαρχία Αμμοχώστου για κάλυψη των αναγκών άρδευσης των τοπικών παραγωγών, ως είχε αρχικά σχεδιαστεί, δεν έχει γίνει κατορθωτή. Αξίζει να αναφερθεί ως παράδειγμα στην προκειμένη περίπτωση, η γείτονας χώρα του Ισραήλ. Στη γειτονική χώρα, ένα ποσοστό 80-90% των επεξεργασμένων λυμάτων επαναχρησιμοποιείται, κυρίως για σκοπούς άρδευσης. Αυτό θεωρείται το υψηλότερο ποσοστό παγκοσμίως. Στα πλαίσια της διαχείρισης των υδάτων, η μονάδα είναι σε θέση να παράγει λάσπη η οποία φτάνει τους 500 τόνους το μήνα. Οι ποσότητες αυτές μεταφέρονται σε μονάδα στο Μαρκί όπου είτε μετατρέπονται σε λίπασμα είτε χρησιμοποιούνται για παραγωγή ενέργεια.