Την έκθεση παραγωγής του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Μεσαιωνική Λευκωσία: Γενέθλια Πόλη» επισκέφθηκαν οι συμμετέχοντες στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Πολιτιστική Κληρονομιά 2026, η οποία πραγματοποιείται στη Λευκωσία από τις 26 έως τις 30 Μαΐου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση από το ΓΤΠ, η Ευρωπαϊκή Σύνοδος για την Πολιτιστική Κληρονομιά 2026 διοργανώνεται από τη Europa Nostra, σε συνεργασία με το Europa Nostra Heritage Hub Λευκωσίας. Τελεί υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την εκδήλωσε άνοιξε η Πρόεδρος του Κέντρου Πολιτιστικής Κληρονομιάς Europa Nostra Heritage Hub Λευκωσίας και Αντιπρόεδρος της Europa Nostra, Ανδρούλα Βασιλείου, η οποία καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους και αναφέρθηκε στις εξαιρετικές παρουσιάσεις της Ευρωπαϊκής Ημέρας Αριστείας Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026, σημειώνεται.
Ευχαρίστησε επίσης τον Δήμαρχο Λευκωσίας, Χαράλαμπο Προύντζο, για την εγκάρδια υποδοχή και τη φιλοξενία, καθώς και τη Διευθύντρια του ΓΤΠ, Αλίκη Στυλιανού, για τις ενδιαφέρουσες, όπως τις χαρακτήρισε, εκδηλώσεις και εκθέσεις που διοργανώνει κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η έκθεση «Μεσαιωνική Λευκωσία: Γενέθλια Πόλη», την οποία κάλεσε τους παρευρισκόμενους να επισκεφθούν.
Με θεματικό άξονα «Η πολιτιστική κληρονομιά ως η ψυχή της Mare Nostrum», η Σύνοδος εστιάζει στον πολυδιάστατο ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς στη διαμόρφωση της γεωπολιτικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ταυτότητας της Ευρώπης και της ευρύτερης Μεσογείου.
Καλωσορίζοντας τους παρευρισκόμενους, ο Δήμαρχος Λευκωσίας αναφέρθηκε στην ιστορική και πολιτιστική σημασία του Παλιού Δημαρχείου Λευκωσίας. Το κτήριο, σημείωσε, αποτελεί παράδειγμα του πώς οι χώροι πολιτιστικής αξίας μπορούν να επαναδραστηριοποιηθούν και να παραμείνουν ζωντανό κομμάτι της αστικής πόλης. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία αποκατάστασης των ενετικών τειχών, καθώς και άλλων έργων που συνδυάζουν την ιστορία με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική και την ανάπτυξη.
Ο κ. Προύντζος επεσήμανε επίσης πως η Λευκωσία παραμένει η τελευταία διαιρεμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά τον ιστορικό πυρήνα της πόλης. Όπως ανέφερε, η προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της συνεργασίας και της συνύπαρξης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, εκφράζοντας την ελπίδα για μια επανενωμένη πόλη που θα αποτελεί σύμβολο ειρήνης και συνεργασίας.
«Στον χαιρετισμό του, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος (Executive President) της Europa Nostra, Δρ Hermann Parzinger, ανέφερε πως η πολιτισμική κληρονομιά και η ιστορία της Λευκωσίας μπορούν να αξιοποιηθούν για ένα καλύτερο μέλλον. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της Μεσογείου ως κοινού πολιτιστικού χώρου, όπου οι ιστορικές επιρροές από την αρχαιότητα έως σήμερα συνδιαμορφώνουν τις ταυτότητες των λαών, με τη Λευκωσία να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συνύπαρξης και πολιτισμικής ώσμωσης», προστίθεται.
Στην ομιλία της, η Διευθύντρια του ΓΤΠ μετέφερε τους παρευρισκόμενους πίσω στον χρόνο, αναφερόμενη στο Χρονικό του Λεοντίου Μαχαιρά «Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου», το οποίο, όπως είπε, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πηγές για τη μεσαιωνική ιστορία του νησιού, καθώς καταγράφει στη γλώσσα της εποχής του –την ελληνική κυπριακή διάλεκτο με έντονα φραγκικά και λατινικά στοιχεία– γεγονότα από το 309 μ.Χ. έως το 1319 μ.Χ., με αναφορά στην αφήγηση της ιστορίας της Αγίας Ελένης στην Κύπρο και την ίδρυση του ναού του Τιμίου Σταυρού που έφερε τη βροχή στο ερημωμένο νησί.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στους τρεις αιώνες παρουσίας των Φράγκων στην Κύπρο και στα 82 χρόνια πρόσθετα της κυριαρχίας των Ενετών έως το 1570, οπότε εισέβαλαν οι Οθωμανοί στο νησί και κατέλαβαν τη Λευκωσία.
Αναφερόμενη στην περίοδο της Ενετοκρατίας, η κ. Στυλιανού στάθηκε στις θυσίες των Κυπρίων για την ανέγερση των ενετικών τειχών στη Λευκωσία, το οχυρωματικό έργο του Ιταλού μηχανικού Giulio Savorgnano, τα οποία αποτελούν μέχρι σήμερα εμβληματικό στοιχείο της πόλης. Επισήμανε δε ότι στον χώρο που φιλοξενείται η έκθεση, στον Προμαχώνα D’ Avila, εκτυλίχθηκε μία από τις πιο αιματηρές μάχες κατά την πολιορκία της Λευκωσίας από τους Οθωμανούς τον Σεπτέμβριο του 1570.
«Ωστόσο, πριν από την οθωμανική της κατάκτηση, σημείωσε η κ. Στυλιανού, η Λευκωσία αποτέλεσε σημαντικό πολιτιστικό κέντρο γραμμάτων, μουσικής και τεχνών, καθώς και σημείο συνάντησης πολιτισμών, όπου αναδείχθηκαν εξέχουσες προσωπικότητες που συνδέθηκαν άρρηκτα με την πόλη, όπως ο Ιανός ντε Λουζινιάν, ο Ιάσων Δενόρες και ο Θωμάς Φλαγγίνης. Αυτό άλλωστε, είπε, μαρτυρούν τα γοτθικά και βυζαντινά μνημεία της, οι εκκλησίες, τα μοναστήρια, τα οικόσημα και τα αρχοντικά της πόλης», προστίθεται.
Αναφερόμενη στην έκθεση, η Διευθύντρια του ΓΤΠ υπέδειξε ότι μέσα από αρχειακή έρευνα και την ποιητική προσέγγιση της δρος Νάσας Παταπίου δεν φωτίζονται μόνο οι ιστορίες τριών γυναικών της Λευκωσίας του 16ου αιώνα, της Ελένης Δενόρες, της Λουκρητίας Λασσέ και της Κατερίνας Φλάγγη, αλλά και οι τραγικές ιστορίες των Κυπρίων γυναικών που ακολούθησαν κατά την εισβολή του 1974.
Εξέφρασε, τέλος, θερμές ευχαριστίες προς τη δρα Νάσα Παταπίου, τον επιμελητή της έκθεσης Λάκη Γενεθλή, τον σκηνοθέτη Πέτρο Χαραλάμπους για την παραγωγή της ταινίας «Birth City», καθώς και προς το προσωπικό του ΓΤΠ που συνέβαλε στη δημιουργία της έκθεσης.
