Χρονοδιαγράμματα για την επαναδραστηριοποίηση των κτηνοτροφικών μονάδων που πλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό έδωσε την Τρίτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης.
Την Επιτροπή απασχόλησαν συνολικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας, με τη συζήτηση να αγγίζει το ζήτημα του χαλλουμιού ΠΟΠ, την επαναδραστηριοποίηση των μονάδων που έκλεισαν λόγω αφθώδους πυρετού, αλλά και το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο Υπουργός Γεωργίας ανέφερε ότι παρουσίασε στην Επιτροπή τις ενέργειες και τις πρωτοβουλίες του Υπουργείου για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον πρωτογενή τομέα.
Σε ό,τι αφορά τον αφθώδη πυρετό, είπε ότι πέραν των αποζημιώσεων που έχουν ήδη καταβληθεί, «έχουμε διαμορφώσει ειδικό πλαίσιο αποζημίωσης για την απώλεια εισοδήματος των πληγέντων κτηνοτρόφων, με ελάχιστη περίοδο κάλυψης τους 12 μήνες».
Παράλληλα, πρόσθεσε, το Υπουργείο προχωρεί σε διαβούλευση για τρία πρόσθετα σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού €10 εκ., για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, τη μετεγκατάσταση μονάδων και την αποσυμφόρηση κτηνοτροφικών περιοχών. «Στόχος μας είναι τόσο η αποκατάσταση των ζημιών όσο και η ανασυγκρότηση της κυπριακής κτηνοτροφίας σε ένα πιο ανθεκτικό και ανταγωνιστικό πλαίσιο», ανέφερε.
Αναφορικά με το πώς θα δίνονται οι αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος, ο Υπουργός εξήγησε, μετά από ερώτηση δημοσιογράφου, ότι θα γίνεται η καταβολή του 50% με την παραγγελία των ζώων και με την εγκατάσταση των ζώων στις εκμεταλλεύσεις θα καταβάλλεται το υπόλοιπο 50%, με ελάχιστη καταβολή τους 12 μήνες.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους για το τι γίνεται με την επαναδραστηριοποίηση των μονάδων που έκλεισαν εξαιτίας του αφθώδους πυρετού, ο Υπουργός ανέφερε ότι έδωσε στην Επιτροπή συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ανά περιοχή, «για το πότε θα είμαστε έτοιμοι για ασφαλή επαναδραστηριοποίηση».
Όσον αφορά το αυξημένο κόστος παραγωγής, ο Υπουργός αναγνώρισε τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι. Σημείωσε ότι ήδη προωθήθηκαν μέτρα ύψους €2,5 εκ. για τη στήριξη των παραγωγών σε λιπάσματα, γεωργικά εφόδια και αγροτικό πετρέλαιο, «ενώ εξασφαλίσαμε επιπλέον €4,6 εκ. από ευρωπαϊκούς πόρους για τις επιπτώσεις της παρατεταμένης ανομβρίας», είπε.
Για τους αμπελουργούς που επλήγησαν από τον περονόσπορο, ο Υπουργός είπε ότι αξιοποιήθηκε τόσο το Εθνικό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων όσο και πρόσθετο σχέδιο ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Σημείωσε ότι οι αιτήσεις αξιολογούνται και στόχος είναι η καταβολή των ενισχύσεων το συντομότερο δυνατόν, στη βάση αντικειμενικών και ενιαίων κριτηρίων.
Όσον αφορά το χαλλούμι ΠΟΠ, ο κ. Σενέκης είπε ότι «παραμένουμε προσηλωμένοι στην προστασία της κατοχυρωμένης ονομασίας, στη στήριξη της αιγοπροβατοτροφίας και στη διασφάλιση της εξαγωγικής δυναμικής που έχει αποκτήσει και της σημαντική συμβολής του στην οικονομία της χώρας».
Σε ερώτηση για τον κίνδυνο να χαθεί η πιστοποίηση ΠΟΠ για το χαλλούμι αν ζητηθούν εκ νέου τροποποιήσεις, ο Υπουργός είπε ότι ο κίνδυνος για απώλεια του χαλλουμιού ΠΟΠ είναι «όταν λήξει η μεταβατική περίοδος να μην έχουμε τις απαραίτητες ποσότητες για να παραγάγουμε το προϊόν ως αναφέρει ο φάκελος».
Σημείωσε ότι η κυβέρνηση θα συμβάλει σε έναν παραγωγικό διάλογο μεταξύ των φορέων, «αν και εφόσον κρίνουν αναγκαίο να προχωρήσουν σε τροποποίηση του φακέλου, με δεδομένα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ποσότητες γάλακτος τη δεδομένη στιγμή».
Υπογράμμισε ότι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της Κυβέρνησης. «Με συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο και βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τους παραγωγούς και τις αγροτικές οργανώσεις. Εργαζόμαστε για να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα και την προοπτική της κυπριακής γεωργίας και κτηνοτροφίας», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, είπε, σε δηλώσεις του, ότι συζητήθηκαν τα καυτά προβλήματα που αφορούν τον πρωτογενή τομέα.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο αυξημένο κόστος παραγωγής, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει πάρει κανένα μέτρο προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά κάνει μόνο διαπιστώσεις. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι «μόνο στο χρωματισμένο γεωργικό πετρέλαιο το 2026 αυξήθηκε η τιμή του κατά περίπου 55 σεντ. Η ετήσια κατανάλωση είναι 22 εκ. λίτρα. Δηλαδή οι γεωργοί έχουν επωμιστεί επιπλέον €10 εκ. σε σχέση με πέρσι», είπε, σημειώνοντας ότι το μέτρο στήριξης που εξήγγειλε η κυβέρνηση ύψους €800.000 είναι «ανεπαρκέστατο».
Όσον αφορά το χαλλούμι ΠΟΠ, ο κ. Γαβριήλ είπε ότι οι Βουλευτές ζήτησαν την προστασία του. «Ανησυχούμε πολύ. Η πρόσφατη παραδοχή της κυβέρνησης ότι το 2029 δεν θα μπορέσει να εφαρμόσει πλήρως τις προδιαγραφές της κατοχύρωσης με παράλληλη διασφάλιση των εξαγωγών και ότι εξετάζουν αλλαγή της ποσόστωσης, είναι ανησυχητική ως προς τους ενδεχόμενους κινδύνους για το προϊόν και την κατοχύρωση», είπε, προσθέτοντας ότι αποτελεί «ξεκάθαρη παραδοχή αποτυχίας των μέτρων στήριξης του κλάδου της αιγοπροβατοτροφίας, τόσο από τη νυν, όσο και από την προηγούμενη κυβέρνηση».
Κάλεσε την κυβέρνηση να υλοποιήσει τέτοια μέτρα ώστε να εφαρμοστούν πλήρως οι προδιαγραφές του χαλλουμιού ΠΟΠ. «Η κατοχύρωση του χαλλουμιού αποτελεί το μεγαλύτερο κεφάλαιο για την κτηνοτροφία και τη βιομηχανία μεταποίησης και δεν πρέπει επουδενί λόγο να τεθεί σε κίνδυνο στον βωμό εξυπηρέτησης πρόσκαιρων συμφερόντων», υπογράμμισε.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας αναγνώρισε ως θετικό το γεγονός ότι έχουν καταβληθεί οι αποζημιώσεις για τα ζώα που έχουν θανατωθεί. «Εντοπίζουμε, ωστόσο, καθυστερήσεις στη διαδικασία επαναδραστηριοποίησης των πληγέντων κτηνοτρόφων, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την καταβολή αποζημιώσεων για την απώλεια εισοδήματος», είπε.
Ζήτησε την τάχιστη και πλήρη επαναλειτουργία και περαιτέρω ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, που, όπως σημείωσε, είναι κρίσιμη και για το χαλλούμι. Ο κ. Γαβριήλ ανέφερε ότι οι Βουλευτές κάλεσαν τον Υπουργό να δράσει πιο αποφασιστικά και να ξεπεραστούν τα όποια προβλήματα, προκειμένου να τεθούν το συντομότερο σε λειτουργία οι πληγείσες μονάδες. Ανέφερε ότι η Επιτροπή θα ελέγχει τα χρονοδιαγράμματα επαναδραστηριοποίησης που κατέθεσε ο Υπουργός.
Ο Γιώργος Καραϊσκάκης, Βουλευτής ΔΗΣΥ, είπε ότι έθεσαν ενώπιον του Υπουργού «τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι». Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στην ακρίβεια και στο «δυσβάστακτο κόστος παραγωγής». Όπως είπε, οι συνεχείς αυξήσεις σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές και καύσιμα, «έχουν φέρει τους παραγωγούς στα όριά τους.
«Είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης και χρειάζονται ουσιαστικά μέτρα στήριξης», είπε.
Όσον αφορά τον αφθώδη πυρετό, ο κ. Καραϊσκάκης ανέφερε ότι ζήτησαν την άμεση καταβολή αποζημιώσεων για την απώλεια εισοδήματος και «ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα επαναδραστηριοποίησης των κτηνοτροφικών μονάδων», σημειώνοντας ότι δεν μπορούν οι κτηνοτρόφοι να συνεχίζουν να ζουν στην αβεβαιότητα.
Επίσης, αναφέρθηκε στον περονόσπορο στα αμπέλια, σημειώνοντας ότι «επιμείναμε στην ανάγκη επανεξέτασης των ζημιών, ιδιαίτερα στην περιοχή Πιτσιλιάς, όπου αμπελουργοί με σημαντικές απώλειες παραγωγής παραμένουν εκτός των σχεδίων αποζημίωσης».
Καταληκτικά, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ είπε ότι οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν χάρη, αλλά να μπορούν να συνεχίσουν να παράγουν και να ζουν αξιοπρεπώς από τη δουλειά τους.
