Σχολιάζει τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη λειτουργία των Δήμων, των Συμπλεγμάτων, αλλά και των ΕΟΑ, ο Υπουργός Εσωτερικών σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ.
Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χρειάζεται βελτιώσεις
—————-
Ερωτηθείς σχετικά με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι η νέα δομή, η οποία περιλαμβάνει τις Κοινότητες, τους Δήμους και τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ), αποτελεί βελτιωμένη έκδοση του προηγούμενου συστήματος, χωρίς ωστόσο να έχει επιτύχει ακόμη το επιθυμητό επίπεδο λειτουργίας.
Όπως είπε, από την αρχή είχε επισημανθεί ότι η μεταρρύθμιση θα χρειαζόταν βελτιώσεις, καθώς το μοντέλο που τελικά υιοθετήθηκε το 2022 ήταν αποτέλεσμα συμβιβασμών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη συναίνεση στη Βουλή.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στις συνενώσεις των Δήμων, οι οποίοι μειώθηκαν από 30 σε 20, με βασικό στόχο τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας. Ωστόσο, σημείωσε ότι το όφελος δεν είναι το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς ορισμένοι Δήμοι, όπως ο Στρόβολος και η Πάφος, δεν συνενώθηκαν με άλλους Δήμους, ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι συνενώσεις περιορίστηκαν σε έναν Δήμο και δύο κοινότητες.
Αντίθετα, στην περίπτωση της Λευκωσίας, όπου συνενώθηκαν τέσσερις Δήμοι, εκτιμά ότι υπάρχουν πραγματικές δυνατότητες επίτευξης οικονομιών κλίμακας, αν και τα αποτελέσματα δεν μπορούν να φανούν αμέσως. Όπως εξήγησε, η συνένωση οργανισμών, όπως συμβαίνει και στις επιχειρήσεις, απαιτεί χρόνο μέχρι να αποδώσει τα αναμενόμενα οφέλη.
«Σίγουρα θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα στις συνενώσεις, αλλά έγιναν αυτές που έγιναν και υπάρχει βελτίωση. Θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη η κατάσταση», ανέφερε.
Οφέλη από τη συμπλεγματοποίηση των κοινοτήτων
Ιδιαίτερα θετική χαρακτήρισε την επίδραση της μεταρρύθμισης στις Κοινότητες, σημειώνοντας ότι η συμπλεγματοποίηση προσφέρει σημαντικά διοικητικά και οικονομικά οφέλη, κυρίως στις μικρότερες κοινότητες που αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες στη λειτουργία τους.
Όπως εξήγησε, κοινότητες με πληθυσμό 100, 250 ή 300 κατοίκων δεν είχαν τη δυνατότητα να εργοδοτήσουν επαρκές προσωπικό, να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκά κονδύλια ή να διαθέτουν εξειδικευμένο λογιστή για την παρακολούθηση των οικονομικών τους. Η έλλειψη αυτή, σύμφωνα με τον Υπουργό, είχε δημιουργήσει προβλήματα στη διοικητική λειτουργία και είχε οδηγήσει σε περιπτώσεις ατασθαλιών.
Με τη συμπλεγματοποίηση, επτά, οκτώ, δέκα ή και δώδεκα κοινότητες μπορούν πλέον να λειτουργούν μέσα από ένα κοινό διοικητικό σχήμα, αποκτώντας τη δυνατότητα στελέχωσης με εξειδικευμένο προσωπικό. Προβλέπονται από πέντε μέχρι εννέα θέσεις, μεταξύ άλλων για διοικητικούς λειτουργούς και προσωπικό λογιστηρίου, ώστε οι κοινότητες να μπορούν να αντλούν υπηρεσίες από ένα κεντρικό σύστημα.
Ο κ. Ιωάννου αναγνώρισε ότι υπήρξε καθυστέρηση στη στελέχωση των συμπλεγμάτων, η οποία, όπως είπε, αρχίζει πλέον να αντιμετωπίζεται. Πρόσθεσε ότι το κράτος διέθεσε €3,5 εκατ. για να καλύψει το μισθολογικό κόστος, ανταποκρινόμενο σε σχετικό αίτημα των κοινοτήτων, ώστε να μην επιβαρυνθούν οι ίδιες με τις νέες προσλήψεις.
«Τώρα προσλαμβάνονται, μετά από δυόμιση χρόνια», ανέφερε, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η λειτουργία των συμπλεγμάτων θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες των κοινοτήτων να παρέχουν υπηρεσίες και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κατοίκων τους.
ΕΟΑ δύο ταχυτήτων
Σε ό,τι αφορά τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης, ο Υπουργός διαπίστωσε βελτίωση κυρίως στους τομείς της υδροδότησης και της αποχέτευσης, ενώ για την αδειοδότηση αναγνώρισε ότι, παρά τα βήματα προόδου, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αδυναμίες.
Επισήμανε ότι παρατηρείται μια εικόνα ΕΟΑ δύο ταχυτήτων, καθώς ορισμένοι οργανισμοί έχουν προχωρήσει πολύ περισσότερο από άλλους στην εξέταση και έκδοση αδειών.
Παράλληλα, θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι το κράτος δεν έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στον τρόπο λειτουργίας των ΕΟΑ, καθώς πρόκειται για ανεξάρτητους οργανισμούς, τόσο διοικητικά όσο και οικονομικά. Οι οργανισμοί είναι αυτοχρηματοδοτούμενοι και διοικούνται από εκλεγμένο Πρόεδρο και διοικητικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν δέκα Δήμαρχοι και έξι Αντιδήμαρχοι της αντίστοιχης επαρχίας.
Ως εκ τούτου, όπως ανέφερε, οι πολίτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα ή έχουν παράπονα θα πρέπει να απευθύνονται απευθείας στον οικείο ΕΟΑ, καθώς ο ίδιος ως Υπουργός Εσωτερικών δεν διαθέτει εξουσία να δώσει οδηγίες για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας τους.
«Δυστυχώς βάσει νομοθεσίας το κράτος δεν μπορεί να επεμβαίνει», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο ρόλος του Υπουργείου είναι να παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία, ώστε οι οργανισμοί να μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικότερα.
Ερωτηθείς κατά πόσο το κράτος θα μπορούσε να συμβάλει περισσότερο μέσω συμβουλών ή άλλων παρεμβάσεων, ο κ. Ιωάννου απάντησε ότι συμβουλές παρέχονται, χωρίς να είναι πάντοτε βέβαιο ότι υιοθετούνται. Η βασική αρμοδιότητα του Υπουργείου, όπως είπε, είναι η έγκριση των προϋπολογισμών των ΕΟΑ, ενώ παρεμβάσεις μπορούν να γίνουν όταν προκύπτουν ζητήματα που απαιτούν νομοθετικές αλλαγές.
Υπενθύμισε ότι πριν από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης προωθήθηκε δέσμη 22 μέτρων για την καλύτερη λειτουργία των οργανισμών. Μεταξύ αυτών ήταν η δημιουργία ενιαίου εγχειριδίου για τις διαδικασίες αδειοδότησης, καθώς προηγουμένως λειτουργούσαν 46 διαφορετικές οικοδομικές αρχές, καθεμία με τις δικές της πρακτικές και απαιτήσεις.
Με την ενοποίηση των διαδικασιών, είπε, οι επαγγελματίες δεν χρειάζεται πλέον να γνωρίζουν διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με την αρχή στην οποία υποβάλλουν αίτηση, ενώ οι υπηρεσίες λειτουργούν πλέον με κοινό πλαίσιο.
Επιτάχυνση Πολεοδομικών Αδειών
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μεταρρύθμιση των διαδικασιών αδειοδότησης, την οποία χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που έχουν γίνει στον τομέα της Πολεοδομίας.
Όπως εξήγησε, για κατοικίες που δεν απαιτούν παρέκκλιση, η πολεοδομική άδεια εκδίδεται πλέον εντός 40 ημερών, ενώ για πολυκατοικίες μέχρι 20 διαμερίσματα προβλέπεται ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης εντός 80 ημερών, με 40 ημέρες για την πολεοδομική άδεια και άλλες 40 για την οικοδομική.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, πρόκειται για σημαντική αλλαγή σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, κατά το οποίο η έκδοση αδειών μπορούσε να απαιτήσει έναν, ενάμιση ή ακόμη και δύο χρόνια.
Παρέθεσε, μάλιστα, στοιχεία για την εφαρμογή του νέου συστήματος, σημειώνοντας ότι από την έναρξη της εφαρμογής του μέχρι τις 7 Σεπτεμβρίου του 2026 είχαν εκδοθεί περίπου 3.000 άδειες για κατοικίες και 1.400 άδειες για πολυκατοικίες μέχρι 20 διαμερίσματα.
«1.400 άδειες για πολυκατοικίες μέχρι 20 διαμερίσματα σε 80 μέρες. Αυτό βοηθάει και τη στεγαστική πολιτική διότι παλαιότερα αυτό θα έπαιρνε 2 και 3 χρόνια», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι η απλοποίηση των διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας επιτρέπουν επίσης στο προσωπικό των ΕΟΑ να διαθέτει περισσότερο χρόνο για την εξέταση άλλων αιτήσεων, συμβάλλοντας στη συνολική επιτάχυνση της αδειοδότησης.
Αναγνώρισε ότι όλοι οι ΕΟΑ έχουν αυξήσει τους ρυθμούς τους, ωστόσο ο βαθμός βελτίωσης διαφέρει από οργανισμό σε οργανισμό. Υπενθύμισε ότι η δημιουργία των ΕΟΑ προέκυψε από την παραδοχή ότι το προηγούμενο σύστημα των 46 διαφορετικών αρχών δεν λειτουργούσε αποτελεσματικά και ότι η ενοποίηση σε πέντε οργανισμούς θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του.
Σε ερώτηση για το πότε θα μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να αξιολογηθεί πλήρως η αποτελεσματικότητά της, ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, εκτιμώντας ωστόσο ότι τα δυόμιση χρόνια εφαρμογής αποτελούν επαρκή περίοδο για μια πρώτη ουσιαστική αξιολόγηση.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι η τελική αξιολόγηση της λειτουργίας των Δήμων ανήκει πρωτίστως στους ίδιους τους δημότες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να κρίνουν τις επιδόσεις των τοπικών αρχών μέσα από την καθημερινή εξυπηρέτηση και τις υπηρεσίες που λαμβάνουν.
