Η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από την τσέπη των δημοτών, δήλωσε την Παρασκευή ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κύπρου Ανδρέας Βύρας, προσθέτοντας ότι οι δήμοι ζητούν τους οικονομικούς πόρους που αντιστοιχούν στις αυξημένες αρμοδιότητες που τους μεταφέρθηκαν.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στη Δημοσιογραφική Εστία, στη Λευκωσία, με θέμα «Όλη η αλήθεια για την κρατική χορηγία – Οι Δήμοι θωρακίζουν τους Δημότες», ο κ. Βύρας ανέφερε ότι η πραγματική κρατική χορηγία προς τους δήμους ανέρχεται στα €117 εκατομμύρια και όχι στα €144 εκατομμύρια, σημειώνοντας ότι το ποσό που συμφωνήθηκε το 2019, αναπροσαρμοσμένο βάσει του πληθωρισμού, θα έπρεπε σήμερα να προσεγγίζει τα €139 εκατομμύρια.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου παρουσιάστηκαν οικονομικά στοιχεία και συγκριτικά δεδομένα για το σύστημα χρηματοδότησης της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και οι λόγοι που οδήγησαν το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Δήμων στην απόφαση για λήψη κλιμακωτών μέτρων αντίδρασης.
Ο κ. Βύρας είπε ότι ποσά τα οποία παρουσιάζονται ως πρόσθετη χρηματοδότηση αφορούν στην πραγματικότητα μεταφερόμενες αρμοδιότητες και υφιστάμενες νομοθετικές υποχρεώσεις του κράτους, όπως η συντήρηση του οδικού δικτύου και η αντιστάθμιση εσόδων από τις αδειοδοτήσεις ανάπτυξης.
Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι από τα €144 εκατομμύρια, τα €15 εκατομμύρια αφορούν τη συντήρηση δρόμων πρωταρχικής σημασίας, αρμοδιότητα που μεταφέρθηκε από το κεντρικό κράτος στους δήμους.
Όπως είπε, οι δήμοι παρέλαβαν εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων, ενώ το συγκεκριμένο ποσό δεν αποτελεί πρόσθετη οικονομική ενίσχυση, αλλά χρηματοδότηση για την άσκηση μιας νέας αρμοδιότητας, η οποία ενδέχεται να μην επαρκεί για την κάλυψη του πραγματικού κόστους.
Πρόσθεσε ότι άλλα περίπου €12 εκατομμύρια αφορούν αντιστάθμιση εσόδων από τις αδειοδοτήσεις ανάπτυξης και, συνεπώς, ούτε αυτά συνιστούν νέα χρηματοδότηση με τη στενή έννοια του όρου.
«Το βασικό ποσό που παραχωρεί το κράτος ως κρατική χορηγία είναι τα €117 εκατομμύρια, τα οποία συμφωνήθηκαν το 2019», είπε, σημειώνοντας ότι δεν εφαρμόστηκε η αναπροσαρμογή του ποσού, ώστε να ανταποκρίνεται στις μεταβολές του κόστους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, τα φορολογικά έσοδα του κράτους αυξήθηκαν από €4,65 δισεκατομμύρια το 2010 σε €10,8 δισεκατομμύρια το 2024, ενώ η κρατική χορηγία προς τους δήμους παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμη.
Την ίδια ώρα, η χρηματοδότηση ανά δημότη μειώθηκε από €188,35 το 2010 σε περίπου €155 σήμερα, παρά το γεγονός ότι οι δήμοι ανέλαβαν αυξημένες αρμοδιότητες, ενσωμάτωσαν 63 κοινότητες και επωμίστηκαν νέες οικονομικές και λειτουργικές υποχρεώσεις.
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων ανέφερε ότι το ποσό των €117 εκατομμυρίων έχει απολέσει σημαντικό μέρος της πραγματικής του αξίας λόγω του πληθωρισμού, προσθέτοντας ότι η αναπροσαρμοσμένη αξία του προσεγγίζει σήμερα τα €139 εκατομμύρια, χωρίς να συνυπολογίζονται οι πρόσθετες ανάγκες που δημιουργήθηκαν από τη μεταρρύθμιση.
Υποστήριξε ακόμη ότι η αγοραστική δύναμη της χρηματοδότησης έχει μειωθεί περίπου κατά 20%, την ώρα που έχουν αυξηθεί σημαντικά τα κόστη των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας, των υλικών, της εργασίας και των υπηρεσιών.
Ο κ. Βύρας είπε ότι το Υπουργείο Οικονομικών αναγνώρισε πως δεν είναι λογικό να παραμένει σταθερό το ύψος της χορηγίας, ωστόσο η απάντηση που δόθηκε στους δήμους ήταν ότι οι απώλειες των προηγούμενων ετών δεν μπορούν να ανακτηθούν και ότι θα πρέπει να εξευρεθούν νέοι τρόποι αύξησης των εσόδων τους.
«Δεν είναι λογικό να λέγεται στην τοπική αυτοδιοίκηση “ό,τι χάσατε, χάσατε” και, στη συνέχεια, να της υποδεικνύεται να επιβάλει νέες φορολογίες στους πολίτες», ανέφερε.
Ο κ. Βύρας τόνισε ότι η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης αποτελεί αναγκαία και σημαντική θεσμική αλλαγή, η επιτυχία της οποίας προϋποθέτει επαρκή και δίκαιη χρηματοδότηση.
«Η μεταρρύθμιση δεν απέτυχε λόγω της φιλοσοφίας της. Υπονομεύεται από τη διαχρονική υποχρηματοδότηση. Όταν το κράτος μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους, είτε περιορίζονται οι υπηρεσίες προς τους πολίτες είτε επιχειρείται η μετακύλιση του κόστους στους δημότες. Αυτό δεν θα το επιτρέψουμε», είπε.
Ανέφερε ότι η θέση της Ένωσης Δήμων παραμένει υπέρ της θεσμοθέτησης της κρατικής χορηγίας ως σταθερού ποσοστού επί του κρατικού προϋπολογισμού, σύμφωνα με τις αρχές του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις πρακτικές που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως είπε, ζητείται σε πρώτο στάδιο η αποκατάσταση της απώλειας που προέκυψε από τον πληθωρισμό και, ακολούθως, ο καθορισμός μόνιμου μηχανισμού αναπροσαρμογής της κρατικής χορηγίας, ώστε αυτή να συνδέεται με τα έσοδα ή τον προϋπολογισμό του κράτους.
Ο κ. Βύρας ανακοίνωσε επίσης την έναρξη κύκλου επαφών με πολιτικά κόμματα, βουλευτές, δημάρχους, εργαζομένους και συνδικαλιστικές οργανώσεις, με στόχο την παρουσίαση των δεδομένων και την αναζήτηση ενός δίκαιου και βιώσιμου μοντέλου χρηματοδότησης.
«Οι δήμοι δεν ζητούν προνόμια ούτε ειδική μεταχείριση. Ζητούν τους πόρους που αντιστοιχούν στις αρμοδιότητες που τους μεταφέρθηκαν. Η κρατική χορηγία δεν αποτελεί δαπάνη, αποτελεί επένδυση στις τοπικές κοινωνίες, στη λειτουργία των δήμων και στην ποιότητα ζωής των πολιτών. Οι δημότες δεν θα πληρώσουν το κόστος της μεταρρύθμισης», κατέληξε.
Η Ένωση Δήμων έχει εξαγγείλει τρίωρη ειρηνική διαμαρτυρία για τη Δευτέρα, 3 Αυγούστου 2026, από τις 09:00 μέχρι τις 12:00.
