Για τον μεγάλο αντάρτη, ο οποίος ήταν γέννημα θρέμμα της περιοχής μας και έδρασε σε αυτήν, γράφει η σελίδα Ιστορικές Μνήμες ΕΟΚΑ. Κι αυτός δεν είναι άλλος από τον Μάρκο Δράκο, ο οποίος λέγεται ότι γεννήθηκε στη Λεύκα, αλλά είχε σχέσεις και μεγάλωσε και στον Καλοπαναγιώτη. Μάλιστα, η ομάδα του “Ουρανός”, ήταν η πρώτη που έδρασε στα βουνά της Μαραθάσας, του Κύκκου, της Σολέας, αλλά και στην περιοχή της Μόρφου.
O Μάρκος Δράκος, μια από τις πιο εμβληματικές και ηρωικές μορφές του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-1959), χαρακτηρίστηκε επάξια ως η «Σημαία του Αγώνα». Με ρίζες από την κατεχόμενη σήμερα Βατυλή, ο Δράκος ξεχώρισε για την απαράμιλλη τόλμη, την οργανωτική του ευφυΐα και την αγνή πατριωτική του δράση, αποτελώντας τον φόβο και τον τρόμο των αγγλικών αποικιακών στρατευμάτων. Η δράση της ομάδας του σφράγισε μερικές από τις πιο ένδοξες σελίδες της κυπριακής ιστορίας.
Η Ομάδα «Αστραπή» και το Κτύπημα της 1ης Απριλίου 1955
Όταν ο Αρχηγός Διγενής όρισε τα ξημερώματα της 1ης Απριλίου 1955 ως την επίσημη ώρα έναρξης του ένοπλου αγώνα, στη Λευκωσία είχαν οργανωθεί τέσσερις ομάδες δολιοφθοράς. Η ομάδα του Μάρκου Δράκου, η οποία έφερε την ονομασία «Αστραπή», είχε αναλάβει το πιο κρίσιμο και συμβολικό χτύπημα: την ανατίναξη του Κυβερνητικού Ραδιοφωνικού Σταθμού στην Αθαλάσσα.
Η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί με απόλυτη ακρίβεια τους προηγούμενους μήνες. Στις 12:30 τα ξημερώματα, ο Δράκος και οι άνδρες του προσέγγισαν τα συρματοπλέγματα του σταθμού. Προχωρώντας πρώτος με το περίστροφο προτεταμένο, ο Δράκος έκοψε τα σύρματα με ψαλίδα και η ομάδα όρμησε στο εσωτερικό του κτιρίου. Αφού εξουδετέρωσαν τους φρουρούς και έκοψαν τα τηλεφωνικά σύρματα, τοποθέτησαν δυναμίτιδα, περιέχυσαν τα μηχανήματα με βενζίνη και έθεσαν πυρ.
Οι εκκωφαντικές εκρήξεις της «Αστραπής» προκάλεσαν ολοσχερή καταστροφή του ραδιοσταθμού και αποτέλεσαν το σύνθημα για να ξεκινήσουν τις επιθέσεις τους και οι υπόλοιπες τρεις ομάδες της πρωτεύουσας.
Από την Απόδραση της Κερύνειας στο Αντάρτικο των Βουνών
Η έντονη δράση του Δράκου (που περιλάμβανε επίσης βομβιστικές επιθέσεις και σαμποτάζ, όπως η απόπειρα κατά του Κυβερνήτη Άρμιτεϊτζ και το σαμποτάζ στον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό Δεκέλειας που βύθισε τη Λευκωσία στο σκοτάδι) οδήγησε στη σύλληψή του τον Ιούνιο του 1955. Κλείστηκε στο μεσαιωνικό Φρούριο της Κερύνειας, όμως το ελεύθερο πνεύμα του δεν μπορούσε να περιοριστεί.
Στις 23 Σεπτεμβρίου 1955, οργάνωσε μια μυθική απόδραση μαζί με άλλους συναγωνιστές του. Παρά την αγγλική επικήρυξή του για το τεράστιο για την εποχή ποσό των 5.000 λιρών, ο Δράκος κατέφυγε στα βουνά του Κύκκου. Εκεί αναδιοργάνωσε την αντάρτικη ομάδα του, η οποία πλέον έδρασε και με το όνομα «Ουρανός», και αποτέλεσε τον πρώτο πυρήνα των ανταρτών της περιοχής.
Οι Ενέδρες και η Αποτελεσματικότητα της Ομάδας
Η ομάδα του Μάρκου Δράκου αναδείχθηκε σε μία από τις πιο αποτελεσματικές του αγώνα, οργανώνοντας πλήθος επιθέσεων. Η πρώτη οργανωμένη ενέδρα της ομάδας στα βουνά πραγματοποιήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1955 στον δρόμο Καλού Χωριού – Λεύκας, προκαλώντας απώλειες στους Άγγλους. Μάλιστα, κατά τη διαφυγή τους, οι αντάρτες κατάφεραν να παραπλανήσουν τις αγγλικές ενισχύσεις, στέλνοντάς τις σε λάθος κατεύθυνση (προς την Πέτρα αντί για το Καλό Χωριό).
Ακολούθησαν πολλές άλλες σκληρές μάχες και ενέδρες, όπως στην Ξεραρκάκα (όπου δόθηκε 15λεπτη μάχη εναντίον στρατιωτικής φάλαγγας στον δρόμο Λεύκας–Καλοπαναγιώτη), στο Μερσινάκι, στον Κοκκινόγκρεμο και στους Σόλους, όπου ο Δράκος τραυματίστηκε στο κεφάλι αλλά κατάφερε και πάλι να διαφύγει.
Το Ένδοξο Τέλος
Ο Μάρκος Δράκος ήταν η ψυχή της ομάδας του· ενέπνεε τους άνδρες του με το προσωπικό του παράδειγμα, την πνευματικότητα και την ανδρεία του. Το νήμα της ζωής του κόπηκε ηρωικά τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου 1957. Μέσα σε μια σφοδρή χειμωνιάτικη καταιγίδα στην περιοχή Σκληνίτζια του χωριού Ευρύχου, η ομάδα του έπεσε σε αγγλική ενέδρα. Προσπαθώντας να καλύψει τους συντρόφους του για να διαφύγουν, ο Δράκος δέχτηκε τα θανάσιμα πυρά των αποικιοκρατών.
Η ομάδα του κατάφερε να διαφύγει προς τα Κατύδατα, αλλά ο αρχηγός της έμεινε για πάντα στο πάνθεο των ηρώων, αφήνοντας πίσω του την παρακαταθήκη μιας ομάδας που λειτούργησε ως ο εμπροσθοφύλακας της κυπριακής ελευθερίας.
Στην κάτωθι φωτογραφία παρουσιάζετα η πρώτη ομάδα του Μάρκου Δράκου, η “Αστραπή”. Στο κέντρο της φωτογραφίας καθιστός, ο ήρωας Μάρκος Δράκος.
