Αναδεικνύονται αδυναμίες που επηρεάζουν την ετοιμότητα του κράτους για προστασία των πολιτών και καθιστούν αναγκαία τη βελτίωση της πληροφόρησης και του συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών αναφέρει η Ελεγκτική Υπηρεσία, σε υπόμνημά της που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή και αφορά περιορισμένης έκτασης έλεγχο σχετικά με ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση και λειτουργία των καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας, με έμφαση στην εμπειρία των πολιτών κατά την αναζήτηση και χρήση τους.

Η διερεύνηση, αναφέρει η ΕΥ, επικεντρώθηκε στη σαφήνεια και αξιοπιστία της παρεχόμενης πληροφόρησης, στη δυνατότητα εντοπισμού των καταφυγίων και στην προσβασιμότητά τους σε περίπτωση ανάγκης.

Χρήση SafeCy και διαπιστώσεις

—–

Πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική χρήση της εφαρμογής «SafeCY» κατά την περίοδο 4–7 Μαρτίου 2026, καθώς και επιτόπιες επισκέψεις σε δείγμα 30 καταφυγίων στην επαρχία Λευκωσίας, εκ των οποίων 21 σε αστικές και 9 σε αγροτικές περιοχές.

Παράλληλα, εξετάστηκε η πληροφόρηση που παρέχεται μέσω του Κέντρου Ελέγχου Επιχειρήσεων της Πολιτικής Άμυνας.

Διευκρινίζεται ότι η ΕΥ είχε προγραμματίσει έλεγχο της Πολιτικής Άμυνας τον Ιούνιο 2025 αλλά επειδή την ίδια περίοδο διενεργείτο έλεγχος από την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Δημοκρατίας για το ίδιο θέμα, για αποφυγή επικαλύψεων, ανέμενε την ολοκλήρωσή του ώστε να αξιολογήσει κατά πόσο απαιτείται περαιτέρω έλεγχος.

Η Έκθεση της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, κάλυψε την περίοδο Οκτωβρίου 2024 – Ιουνίου 2025, κοινοποιήθηκε στην ΕΥ τον Ιανουάριο 2026. Κατά την αξιολόγησή της μεσολάβησαν τα πρόσφατα γεγονότα στις Βρετανικές Βάσεις, και ακολούθως το Υπουργείο Εσωτερικών εξήγγειλε διορθωτικά μέτρα και έτσι ο έλεγχος περιορίστηκε και επικεντρώθηκε στη λειτουργία της εφαρμογής «SafeCY».

Σύμφωνα με δοκιμαστική επικοινωνία της ΕΥ με το Κέντρο Επιχειρήσεων αναδείχθηκαν διαφοροποιήσεις στην παρεχόμενη πληροφόρηση σε σχέση με την εφαρμογή, δημιουργώντας αβεβαιότητα ως προς την ακρίβεια των δεδομένων. Επίσης εντοπίστηκαν ανακρίβειες σε διευθύνσεις, φωτογραφίες και στοιχεία καταφυγίων, γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό τους. Παράλληλα η ΕΥ τονίζει ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν παρέχονται βασικά στοιχεία, όπως αριθμός πινακίδας ή χωρητικότητα, δυσχεραίνοντας την επιβεβαίωση των χώρων.

Η εφαρμογή SafeCY δεν παρέχει καθοδήγηση προς τα καταφύγια, απαιτώντας χρήση πρόσθετων εργαλείων, oi όροι «Δημόσιο» και «Κοινό» δεν επεξηγούνται, δημιουργώντας σύγχυση ως προς τη χρήση τους και ορισμένοι χώροι χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, χωρίς διασφάλιση άμεσης διαθεσιμότητας. Η ΕΥ αναφέρει επίσης στο υπόμνημά της ότι διαφορετικές οδηγίες δημιουργούν ασάφεια ως προς τις ενέργειες των πολιτών σε περίπτωση ανάγκης.

Η ΕΥ στο υπόμνημά της αναφέρει ότι πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων της Πολιτικής Άμυνας στα τηλέφωνα 22 403451 και 22 403452. Πραγματοποιήθηκαν οκτώ τηλεφωνικές κλήσεις, τόσο κατά τις πρωινές όσο και κατά τις βραδινές ώρες, από τις οποίες απαντήθηκαν οι επτά, ενώ μία πρωινή κλήση δεν απαντήθηκε.

Τι αναφέρθηκε σε μια κλήση

——

Κατά τη δοκιμαστική επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων ζητήθηκαν πληροφορίες για εντοπισμό καταφυγίου, από «πολίτη» που διαμένει σε πολυκατοικία στην οδό Παναγιώτη Κάσπη 12, 1095 Λευκωσία.

Ο «πολίτης» ανέφερε ότι, σύμφωνα με την εφαρμογή «SafeCY», ο υπόγειος χώρος της πολυκατοικίας του εμφανίζεται ως καταφύγιο, ωστόσο, κατά την επιτόπια επίσκεψη δεν εντοπίστηκε σχετική σήμανση που να υποδεικνύει τον χώρο ως καταφύγιο. Από την επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων προέκυψε διαφορετική πληροφόρηση, σύμφωνα με την οποία το πλησιέστερο καταφύγιο βρίσκεται στο κτίριο του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ), στην οδό Βύρωνος 71–73, Λευκωσία.

Σύμφωνα με την ΕΥ από αυτή την περίπτωση προκύπτουν ερωτήματα ως προς το κατά πόσο το μητρώο καταφυγίων που βρίσκεται στη διάθεση του τηλεφωνικού κέντρου, ταυτίζεται με το μητρώο που χρησιμοποιήθηκε ως πηγή πληροφόρησης για την εφαρμογή.

Κατά τη χρήση του SafeCY προέκυψε, σύμφωνα με την ΕΥ,  αμφισβητούμενη αξιοπιστία της παρεχόμενης πληροφόρησης, ασυνέπεια μεταξύ φωτογραφίας και πραγματικού χώρου, δυσκολία εντοπισμού καταφυγίου, ασάφεια σήμανσης, μη αναφορά χωρητικότητας και έλλειψη πληροφόρησης και δυσκολία εκτίμησης της επάρκειας.

Σε καμία περίπτωση από τις 30 που εξετάστηκαν, δεν αναγράφεται ο Ταχυδρομικός Κώδικας, στις διευθύνσεις των καταφυγίων που εμφανίζονται στην εφαρμογή «SafeCY».

Επιτόπιες επισκέψεις

—-

Επιπρόσθετα, κατά την επιτόπια επίσκεψη στο καταφύγιο στη λεωφόρο Γρίβα Διγενή 36, Λευκωσία, διαπιστώθηκε ότι στο γειτονικό του κτίριο «Lapithio Tower» υπάρχει χώρος με σήμανση καταφυγίου, ο οποίος δεν εμφανίζεται στην εφαρμογή. Διαπιστώθηκαν και μη σχετικές σημάνσεις σε σειρά καταφυγίων σε συγκεκριμένες διευθύνσεις που καταγράφονται.

Προβλήματα στην πλοήγηση

—-

Όπως διαπιστώθηκε κατά τη χρήση της εφαρμογής, δεν υπάρχει δυνατότητα πλοήγησης προς το πλησιέστερο καταφύγιο, με αποτέλεσμα ο πολίτης να χρειάζεται να χρησιμοποιήσει πρόσθετη εφαρμογή πλοήγησης και να καταχωρίσει τη διεύθυνση του καταφυγίου ώστε να λάβει τις απαιτούμενες πληροφορίες πρόσβασης.

Επίσης, δεδομένου ότι στις διευθύνσεις καταφυγίων που εμφανίζονται στην εφαρμογή δεν αναγράφεται ο ταχυδρομικός κώδικας, κατά την χρήση της πρόσθετης εφαρμογής πλοήγησης, υπάρχει το ενδεχόμενο καθυστέρησης ή/και εντοπισμού λανθασμένης τοποθεσίας (ίδια διεύθυνση με διαφορετικό κώδικα).

Υπάρχει επίσης ασαφής κατηγοριοποίηση για το είδος καταφυγίου, δηλαδή αν είναι «Δημόσιο/Public» ή «Κοινό/Shared», κάτι που μπορεί να δημιουργεί σύγχυση στον πολίτη που χρησιμοποιεί την εφαρμογή, ως προς το αν μπορεί να χρησιμοποιήσει και τα δύο είδη καταφυγίων.

Αναφέρεται η περίπτωση ενός καταφυγίου που εμφανίζεται στην εφαρμογή, την ίδια ώρα αποτελεί χώρο που χρησιμοποιείται για συγκεκριμένους σκοπούς από το κράτος. Φαίνεται, σύμφωνα με την ΕΥ, ότι η Πολιτική Άμυνα δεν προέβη στην απαιτούμενη συνεννόηση με άλλα αρμόδια Υπουργεία με κίνδυνο συγκεκριμένα καταφύγια της Πολιτικής Άμυνας σε ώρα ανάγκης να μην είναι πραγματικά διαθέσιμα.

Αντιφατικές οδηγίες προς τους πολίτες

—–

Παρατηρείται ότι σε πρόσφατες ανακοινώσεις του Υπουργείου Εσωτερικών παρέχονται διαφορετικές οδηγίες προς τους πολίτες σχετικά με τις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθήσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Συγκεκριμένα, σε ανακοίνωση ημερομηνίας 3.3.2026 («Οδηγίες αυτοπροστασίας σε περίπτωση κινδύνου από εχθρική ενέργεια») αναφέρεται ότι οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν την τοποθεσία του πλησιέστερου καταφυγίου ή χώρου προστασίας μέσω της εφαρμογής «SafeCY» ή μέσω του Κέντρου Ελέγχου Επιχειρήσεων της Πολιτικής Άμυνας και, εφόσον χρειαστεί, να μετακινηθούν σε καταφύγιο.

Σε μεταγενέστερη ανακοίνωση ημερομηνίας 4.3.2026 για προληπτικά μέτρα αυτοπροστασίας αναφέρεται ότι, σε περίπτωση λήψης σχετικού μηνύματος στα κινητά τηλέφωνα, οι πολίτες θα πρέπει να κατευθυνθούν σε υπόγειο χώρο της οικίας τους ή σε άλλο εσωτερικό χώρο του κτιρίου.

Η ΕΥ σημειώνει ότι κρίνεται σημαντικό όπως οι οδηγίες που παρέχονται προς τους πολίτες είναι σαφείς και εναρμονισμένες μεταξύ τους, ώστε να διασφαλίζεται ότι σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης οι πολίτες διαθέτουν ξεκάθαρη καθοδήγηση ως προς τις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθήσουν.

Συμπεράσματα

—–

Η ΕΥ σημειώνει ότι όλες οι διαπιστώσεις καταδεικνύουν ζητήματα που αφορούν κυρίως την ανάγκη επικαιροποίησης και αξιοπιστίας των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην εφαρμογή εντοπισμού καταφυγίων, τη ασυνέπεια μεταξύ των καταγεγραμμένων πληροφοριών και της πραγματικής κατάστασης επί τόπου, την έλλειψη βασικών στοιχείων ταυτοποίησης των καταφυγίων καθώς και την ανεπαρκή ενημέρωση των πολιτών.

Συνεπώς, καταλήγει, δημιουργείται προβληματισμός ως προς τον βαθμό ετοιμότητας για την προστασία του άμαχου πληθυσμού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.