Ενεργειακές Κοινότητες με αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες, χρήση υδρογεννητριών με ταμιευτήρες νερού και ηλεκτρογεννήτριες με χρήση υδρογονοποιημένου βιοπετρελαίου ( 95% οικολογικό).
Γράφει ο Μιχάλης Ιερείδης, Πρόεδρος Περιβαλλοντικού Σωματείου Ενωμένη Σολιά, Εκπαιδευτικός
H θεσμοθέτηση της λειτουργίας των ενεργειακών κοινοτήτων με αυτοπαραγωγή και αποθήκευση ενέργειας για κάλυψη ιδίων αναγκών είναι όσο ποτέ αναγκαία και επιβεβλημένη ιδιαίτερα για την ύπαιθρο και πολύ περισσότερο για τις ορεινές περιοχές. Η λειτουργία μίας ενεργειακής κοινότητας πραγματοποιείται με τη συμμετοχή των κατοίκων, επιχειρήσεων, των Κοινοτικών Συμβουλίων και όχι μόνο.
Η ανάπτυξη των πιο πάνω θα έχει σαν αποτέλεσμα την δραματική μείωση του κόστους κατανάλωσης του Ηλεκτρικού Ρεύματος και πρόσθετα οι ενεργειακές κοινότητες με αυτοπαραγωγή, και με χρήση συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να αμβλύνουν τα προβλήματα διαθεσιμότητας του δικτύου. Σημειώνεται ότι το δίκτυο στη Κύπρο είναι πεπαλαιωμένο και δεν πρόκειται να αντικατασταθεί προ του 2033.
Ποια όμως πρέπει να είναι τα σωστά μέτρα πολιτικής που θα προλάβουν την όξυνση του προβλήματος της ενεργειακής φτώχειας στην Κύπρο; Τα μέτρα σίγουρα πρέπει να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα στη ρίζα του που δεν είναι άλλο από την εξάρτηση των νοικοκυριών από τα ορυκτά καύσιμα (ΜΑΖΟΥΤ) και τις υψηλές τιμές του ρεύματος. Οι ενεργειακές αναβαθμίσεις, εξηλεκτρισμός της θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοπαραγωγής για κάλυψη ιδίων αναγκών με αποθήκευση ενέργειας, αλλά και οι αλλαγές ενεργειακών συνηθειών είναι μερικά από τα βασικά μέτρα στα οποία πρέπει να διοχετευτούν δημόσιοι πόροι με προτεραιότητα τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Οι ενεργειακές κοινότητες, λόγω της φύσης του θεσμού, εστιάζονται στην κοινωνική αλληλεγγύη, έτσι που μπορούν να βοηθήσουν ακόμα και τα αδύναμα νοικοκυριά. Η θεσμική λειτουργική υπόστασής τους, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός διαφορετικού ενεργειακού μοντέλου, με στοιχεία αποκέντρωσης και συμμετοχής των πολιτών τόσο στην παραγωγή ενέργειας όσο και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Πρόσθετα η λειτουργία ενεργειακών κοινοτήτων θα αποτελέσει σημαντικό μοχλό για προώθηση της ενεργειακής δημοκρατίας.
Τα έργα που μπορεί να υλοποιηθούν από το θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων έχουν μικρότερο συνολικό κόστος εγκατάστασης για όλα τα μέλη της κοινότητας συγκριτικά με παρόμοια έργα που υλοποιούνται από μεμονωμένα νοικοκυριά. Συνεπώς, οι ενεργειακές κοινότητες έχουν σημαντικό ρόλο να παίξουν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχιας.
Η οικονομική στήριξη ενεργειακών κοινοτήτων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που έχουν ως κύρια αποστολή την κάλυψη ιδίων ενεργειακών αναγκών των μελών τους είναι αναγκαία δια μέσου των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων «Θάλεια» & «Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» όπου πρόσθετα η στήριξη των θα συμβάλει στην παραμονή των κατοίκων στην ύπαιθρο .
Η επιδότηση τέτοιων έργων είναι αναγκαία ιδιαίτερα σε συμπλέγματα κοινοτήτων λόγω της ενεργειακής φτώχειας και γιατί όχι δημοκρατίας στην ενέργεια, ιδιαίτερα σε έργα αυτοπαραγωγής με αποθήκευση ενέργειας.
Συνεπώς, δεν επηρεάζουν την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας άμεσα, παρά μόνο έμμεσα, μέσω της μείωσης της ζήτησης που καλύπτεται από συμβατικές μονάδες και μονάδες ΑΠΕ που πωλούν την ενέργεια που παράγουν.
Τέτοια έργα αυτοπαραγωγής μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους των κοινοτήτων η και δήμων, συναφών φορέων και ευάλωτων νοικοκυριών. Βέβαια ο σκοπός τέτοιων έργων είναι αμιγώς κοινωφελής, και μετά την ψήφιση των απαραίτητων νομοθεσιών θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα πρόσβασης στο δίκτυο με βάση τα προβλεπόμενα από τον αναμενόμενο νόμο και βέβαια να λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Οι πρόσθετες διατάξεις στο νόμο που θα πρέπει να προωθηθούν επειγόντως στη βουλή, θα πρέπει να διορθώνει στρεβλώσεις προωθώντας κύρια έργα αυτοπαραγωγής για ίδια κατανάλωση περιορίζοντας τη διανομή κερδών ανάμεσα στα εμπορικά πάρκα.
Βέβαια λόγω της ιδιομορφίας του εδάφους στις ημιορεινές και ορεινές περιοχές π.χ. Σολιά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ιδιαίτερα τα βράδια με την χρήση συστημάτων ταμιευτήρων νερού και υδροτουρπίνων σε αντικατάσταση μπαταριών αποθήκευσης η και βοήθειας μπαταριών αποθήκευσης.
Πρόσθετη βοήθεια στο σύστημα για νυχτερινή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να είναι και η χρήση ηλεκτρογεννητριών με τη χρήση υδρογονοποιημένου βιοπετρελαίου (95% οικολογικό).
Δεδομένου ότι όλο και περισσότεροι πολίτες αλλά και επιχειρήσεις συνειδητοποιούν ότι η αυτοπαραγωγή με αποθήκευση ένεργειες είναι ο καλύτερος τρόπος για τη μείωση του δυσβάστακτου ενεργειακού κόστους. Η πολιτεία οφείλει να τους δώσει αυτή τη δυνατότητα εξασφαλίζοντας επαρκή ηλεκτρικό χώρο και θεσμοθετώντας κατάλληλα κίνητρα για την υλοποίηση τέτοιων έργων.
Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο να δοθούν ευκαιρίες στους πολίτες για συμμετοχή τους στην προσπάθειά μας προς την κλιματική ουδετερότητα, κυρίως μέσα από Ενεργειακές Κοινότητες, Συνεταιρισμούς Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και Αγροτικούς Συνεταιρισμούς.
Ήδη είναι σε λειτουργία πιλοτικό πρόγραμμα Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών -ΕΚΟΙΝΩ διάρκειας 2 χρόνων 30/04/2025 έως 30/042027 με προϋπολογισμό €1.826. 445 με ποσοστό ενωσιακής χρηματοδότησης 80% μέσω INTERREG και με τη δημιουργία 2 κοινωνικών φωτοβολταϊκών πάρκων (Κύπρος & Κρήτη). Αναφορικά με την εφαρμογή του έργου στη Κύπρο αυτό θα γίνει στη Λινού -Σολιάς όταν εξασφαλιστούν οι απαραίτητες άδειες.
Μιχάλης Ιερείδης
Μηχανολόγος Μηχανικός
mihaelierides@gmail.com
